Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 22 · 賁

Quẻ Sơn Hỏa Bí

Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Ly (Hỏa)

Quẻ Bí · Thượng kinh · Cung Cấn, hành Thổ

trang sứcvăn và chấtchỉn chugiản dịvẻ đẹp

Thoán từ

Lời quẻ

賁:亨。小利有攸往。

Bí: Hanh. Tiểu lợi hữu du vãng.

Bí: Hanh thông. Có lợi nhỏ khi tiến tới làm việc.

Đại tượng

山下有火,賁;君子以明庶政,无敢折獄。

Sơn hạ hữu hỏa, Bí; quân tử dĩ minh thứ chính, vô cảm chiết ngục.

Dưới núi có lửa là hình ảnh của Bí; người quân tử noi theo đó mà làm sáng tỏ các việc chính sự thường ngày, nhưng không dám tùy tiện xử đoán việc hình ngục.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Cửu

    初九:賁其趾,舍車而徒。

    Sơ Cửu: Trang sức cho ngón chân; bỏ xe mà đi bộ.

    Sơ Cửu trang sức cho ngón chân, bỏ xe mà đi bộ: ở dưới thì chịu đi bằng chân mình, không ngồi xe không phải của mình. Hào này động thì việc hỏi đi chậm mà sạch. Kỵ nhận ơn, nhận lợi không chính đáng.

    Đắc chính · Có ứng với hào 4 · Hào Thế

  2. Hào 2 · Lục Nhị

    六二:賁其須。

    Lục Nhị: Trang sức cho bộ râu.

    Lục Nhị tô điểm bộ râu: râu đẹp nhờ gắn với mặt, tự nó không đứng được. Hào này động thì việc hỏi thành hay không do người mình theo, tức Cửu Tam ở trên. Theo đúng người thì được; người ấy không ra gì thì việc hỏng.

    Đắc chính · Đắc trung · Không ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Cửu Tam

    九三:賁如濡如,永貞吉。

    Cửu Tam: Rực rỡ, óng ả như vừa thấm nước; giữ trinh chính lâu dài thì tốt.

    Cửu Tam óng ả như vừa thấm nước, được hai hào âm vây quanh tô điểm. Lời hào phán giữ chính lâu dài thì tốt. Hào này động thì việc hỏi đang đẹp, đang thuận; được chiều mà lơi điều chính là hỏng.

    Đắc chính · Không ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:賁如皤如,白馬翰如,匪寇婚媾。

    Lục Tứ: Muốn trang sức mà vẫn trắng trơn, ngựa trắng phi như bay; chẳng phải giặc cướp, mà là người đến cầu hôn.

    Lục Tứ muốn tô mà vẫn trắng, ngựa trắng phi như bay về phía Sơ Cửu, bị Cửu Tam chắn giữa nên sinh ngờ. Lời hào phán: chẳng phải giặc cướp, là người đến cầu hôn. Hào này động thì người tìm đến có thiện ý; bớt nghi thì thành.

    Đắc chính · Có ứng với hào 1 · Hào Ứng

  5. Hào 5 · Lục Ngũ

    六五:賁于丘園,束帛戔戔,吝,終吉。

    Lục Ngũ: Trang hoàng nơi gò vườn, bó lụa đem tặng ít ỏi; đáng hổ thẹn, nhưng cuối cùng tốt.

    Lục Ngũ tô điểm nơi gò vườn, bó lụa đem tặng ít ỏi: người ở trên chuộng kiệm, tìm hiền nơi thôn dã. Lời hào phán đáng tiếc mà cuối cùng tốt. Hào này động thì việc hỏi lúc đầu bị chê sơ sài, về sau thành.

    Thất chính · Đắc trung · Không ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu

    上九:白賁,无咎。

    Thượng Cửu: Trang sức bằng màu trắng mộc mạc; không lỗi.

    Thượng Cửu trang sức bằng màu trắng: văn đến cực thì trở về mộc. Lời hào phán không lỗi. Hào này động thì việc hỏi không cần tô thêm; để nguyên cái thật mà đưa ra thì được.

    Thất chính · Không ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Bí là quẻ của vẻ ngoài: việc hỏi thuận ở phần hình thức, chưa mạnh ở phần thực. Lời quẻ phán hanh mà chỉ lợi nhỏ, nên việc nhỏ thì làm, việc lớn thì chưa. Đại Tượng dạy không dám xử đoán việc kiện: việc hệ trọng không quyết theo ấn tượng đầu. Thượng Cửu giữ then chốt: trang sức bằng màu trắng thì không lỗi. Nên sửa sang, trình bày cho đẹp, nhưng chất phải đi trước; kỵ phô trương che chỗ rỗng. Tóm lại: lợi việc nhỏ, đẹp vừa đủ, thật là chính.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Bí: duyên đẹp, gặp gỡ có lễ nghĩa, nhưng lời quẻ chỉ phán lợi nhỏ. Hào Tứ phán người tìm đến là cầu hôn, không phải giặc: có người ngỏ lời thật. Hào Ngũ phán sính lễ ít mà cuối cùng tốt. Chọn người theo nết, không theo vẻ ngoài.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Bí: lợi việc nhỏ, việc trình bày, sửa sang hồ sơ, mẫu mã, trang trí. Chức lớn, đổi lớn thì chưa lợi. Cấp trên xét người theo việc thật, không theo lời đẹp. Làm ăn, tiền bạc lợi nhỏ, buôn đồ đẹp, đồ trang sức thì thuận; kỵ bỏ vốn lớn vào vẻ ngoài.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Bí trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Sơn Hỏa Bí
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng CửuDần MộcQuan Quỷ
Lục NgũTý ThủyThê Tài
Lục TứTuất ThổHuynh ĐệỨng
Cửu TamHợi ThủyThê Tài
Lục NhịSửu ThổHuynh Đệ
Sơ CửuMão MộcQuan QuỷThế

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Thổ của cung Cấn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Bí

Quẻ Sơn Hỏa Bí là quẻ số mấy?
Quẻ Sơn Hỏa Bí (賁), gọi tắt là quẻ Bí, là quẻ số 22 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Thượng kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Cấn (Sơn) ở trên và hạ quái Ly (Hỏa) ở dưới.
Quẻ Sơn Hỏa Bí tốt hay xấu?
Bí là quẻ của vẻ ngoài: việc hỏi thuận ở phần hình thức, chưa mạnh ở phần thực. Tóm lại: lợi việc nhỏ, đẹp vừa đủ, thật là chính. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Sơn Hỏa Bí có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Thuần Cấn; Hào 2 động thành quẻ Sơn Thiên Đại Súc; Hào 3 động thành quẻ Sơn Lôi Di; Hào 4 động thành quẻ Thuần Ly; Hào 5 động thành quẻ Phong Hỏa Gia Nhân; Hào 6 động thành quẻ Địa Hỏa Minh Di. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Trạch Thủy Khốn.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.