Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 40 · 解

Quẻ Lôi Thủy Giải

Thượng quái Chấn (Lôi) · Hạ quái Khảm (Thủy)

Quẻ Giải · Hạ kinh · Cung Chấn, hành Mộc

tháo gỡnhẹ nhõmlàm sớmkhoan dungbuông bỏ

Thoán từ

Lời quẻ

解:利西南,无所往,其來復吉。有攸往,夙吉。

Giải: Lợi tây nam, vô sở vãng, kỳ lai phục cát. Hữu du vãng, túc cát.

Giải: Lợi về hướng tây nam. Nếu không còn việc gì phải đi, thì quay về chỗ cũ là tốt. Nếu có việc cần đi, thì làm sớm là tốt.

Đại tượng

雷雨作,解;君子以赦過宥罪。

Lôi vũ tác, Giải; quân tử dĩ xá quá hựu tội.

Sấm nổi, mưa tuôn, ấy là Giải; người quân tử noi theo đó mà tha cho người lầm lỗi, khoan giảm cho kẻ có tội.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục

    初六:无咎。

    Sơ Lục: Không có lỗi.

    Sơ Lục ở đầu thời giải, nạn vừa tan, hào mềm có Cửu Tứ cứng ứng giúp. Lời hào chỉ nói: không lỗi. Hào này động thì việc hỏi đã yên; nghỉ sức, giữ yên, chưa cần sinh thêm việc mới.

    Thất chính · Có ứng với hào 4

  2. Hào 2 · Cửu Nhị

    九二:田獲三狐,得黃矢,貞吉。

    Cửu Nhị: Đi săn bắt được ba con cáo, được mũi tên màu vàng; giữ chính thì tốt.

    Cửu Nhị đi săn bắt được ba con cáo, được mũi tên vàng: trừ kẻ gian bằng đường trung, đường thẳng. Hào này động thì giữ chính thì tốt; việc hỏi gỡ được nhờ trừ người xấu chen vào, không dùng mánh.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5 · Hào Thế

  3. Hào 3 · Lục Tam

    六三:負且乘,致寇至,貞吝。

    Lục Tam: Vừa mang đồ trên lưng lại vừa ngồi xe, khiến giặc cướp kéo đến; dù giữ chính cũng đáng hổ thẹn.

    Lục Tam vừa mang đồ trên lưng vừa ngồi xe: kẻ hèn ngồi chỗ sang, nên giặc kéo đến. Hào này động thì dù giữ chính cũng đáng thẹn. Việc hỏi hỏng vì ngồi chỗ không xứng, phô của; lui về đúng phận mới yên.

    Thất chính · Không ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Cửu Tứ

    九四:解而拇,朋至斯孚。

    Cửu Tứ: Gỡ ngón chân cái của ngươi ra, bạn bè đến thì mới tin cậy nhau.

    Cửu Tứ gỡ ngón chân cái: dứt mối dây nhỏ đang níu mình là Lục Tam. Hào này động thì phải bỏ người không chính bám theo; dứt được thì bạn bè chân thật mới đến, tin nhau. Việc hỏi thành khi bỏ được kẻ bám.

    Thất chính · Có ứng với hào 1

  5. Hào 5 · Lục Ngũ

    六五:君子維有解,吉;有孚于小人。

    Lục Ngũ: Người quân tử chỉ có cởi gỡ được thì tốt; lấy đó làm chứng tin nơi kẻ tiểu nhân.

    Lục Ngũ là người quân tử tự cởi được mối ràng buộc nên tốt; lấy việc kẻ tiểu nhân tự lui làm chứng. Hào này động thì việc hỏi gỡ từ gốc, ở chính người xin quẻ; mình dứt khoát thì kẻ quấy tự rút.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2 · Hào Ứng

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Lục

    上六:公用射隼,于高墉之上,獲之,无不利。

    Thượng Lục: Bậc công hầu bắn con chim cắt đậu trên tường thành cao, bắt được nó, không gì là không lợi.

    Thượng Lục là bậc công hầu bắn con chim cắt đậu trên tường thành cao, bắt được, không gì không lợi. Hào này động thì trở ngại cuối của việc hỏi bị dẹp. Đồ đã sẵn, thời đã chín thì ra tay một lần là xong.

    Đắc chính · Không ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Giải là quẻ cởi nạn: sấm động mưa tuôn, chỗ bế tắc đã tan. Lời quẻ phán việc còn phải làm thì làm sớm mới tốt; việc đã xong thì trở về nếp cũ, không sinh thêm chuyện. Đại Tượng dạy tha lỗi, khoan tội. Người cũ có lỗi nhỏ thì bỏ qua; kẻ gian thì trừ, như hào Nhị săn được ba con cáo. Tóm lại: gỡ nhanh, dứt điểm, không dây dưa.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Giải: hiểu lầm sắp gỡ được, nhưng phải gỡ sớm, để lâu thì tan. Hào Tam “vừa mang vừa cưỡi” răn người ngồi sai chỗ: mối nào không chính danh thì nên dứt.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Giải: việc đang bế tắc thì gỡ được, chỗ khó vừa qua. Việc tồn thì làm sớm mới tốt; xong rồi thì về nếp cũ, không bày thêm. Người dưới có lỗi nhỏ thì tha. Làm ăn, tiền bạc gỡ được món kẹt, đòi được nợ cũ; nên thu về, chưa nên mở lớn.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Giải trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Lôi Thủy Giải
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng LụcTuất ThổThê Tài
Lục NgũThân KimQuan QuỷỨng
Cửu TứNgọ HỏaTử Tôn
Lục TamNgọ HỏaTử Tôn
Cửu NhịThìn ThổThê TàiThế
Sơ LụcDần MộcHuynh Đệ

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Mộc của cung Chấn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Giải

Quẻ Lôi Thủy Giải là quẻ số mấy?
Quẻ Lôi Thủy Giải (解), gọi tắt là quẻ Giải, là quẻ số 40 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Chấn (Lôi) ở trên và hạ quái Khảm (Thủy) ở dưới.
Quẻ Lôi Thủy Giải tốt hay xấu?
Giải là quẻ cởi nạn: sấm động mưa tuôn, chỗ bế tắc đã tan. Tóm lại: gỡ nhanh, dứt điểm, không dây dưa. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Lôi Thủy Giải có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Lôi Trạch Quy Muội; Hào 2 động thành quẻ Lôi Địa Dự; Hào 3 động thành quẻ Lôi Phong Hằng; Hào 4 động thành quẻ Địa Thủy Sư; Hào 5 động thành quẻ Trạch Thủy Khốn; Hào 6 động thành quẻ Hỏa Thủy Vị Tế. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Phong Hỏa Gia Nhân.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.