Quẻ Địa Thủy Sư

1. Hào 1 (Sơ)

   初六：師出以律，否臧，凶。

   Sơ Lục: Quân ra trận phải theo kỷ luật; kỷ luật không nghiêm thì xấu.

   Mọi việc khởi đầu bằng nề nếp. Theo lời hào, một kế hoạch dù tốt mà thiếu quy tắc rõ ràng, thiếu sự nghiêm minh thì dễ đổ vỡ; nên đặt nền kỷ luật trước khi hành động.

2. Hào 2

   九二：在師中吉，无咎；王三錫命。

   Cửu Nhị: Ở giữa hàng quân mà giữ trung đạo thì tốt, không có lỗi; nhà vua ba lần ban mệnh khen thưởng.

   Hào dương duy nhất, ở giữa quẻ dưới, được Lục Ngũ tin dùng. Bạn như người chỉ huy được tín nhiệm; giữ mức vừa phải, không lạm quyền, thì công lao được ghi nhận nhiều lần.

3. Hào 3

   六三：師或輿尸，凶。

   Lục Tam: Quân có khi phải chở xác về, xấu.

   Hào âm ở vị trí dương, tài mỏng mà muốn làm việc lớn. Lời hào cảnh báo tổn thất khi người lãnh đạo thiếu năng lực, hoặc khi nhiều người cùng giành quyền chỉ huy; nên xét lại ai đang thực sự điều hành.

4. Hào 4

   六四：師左次，无咎。

   Lục Tứ: Quân lui về đóng trại, không có lỗi.

   Biết lui quân về chỗ an toàn không phải là hèn nhát. Hào âm ở đúng vị trí âm, lượng sức mình mà rút; quẻ gợi ý tạm lùi khi chưa thuận thế là cách giữ gìn lực lượng, không có lỗi.

5. Hào 5

   六五：田有禽，利執言，无咎。長子帥師，弟子輿尸，貞凶。

   Lục Ngũ: Ruộng có cầm thú vào phá, lợi ở việc lên tiếng bắt giữ, không có lỗi. Người con trưởng cầm quân; nếu để kẻ em cùng can dự thì phải chở xác về, dù việc chính đáng cũng xấu.

   Khi có kẻ xâm phạm, lên tiếng xử lý là chính đáng. Nhưng lời hào dặn giao việc cho người có tài, có kinh nghiệm; để người non kém cùng nắm quyền thì dù lý lẽ đúng vẫn dễ dẫn tới thất bại.

6. Hào 6 (Thượng)

   上六：大君有命，開國承家，小人勿用。

   Thượng Lục: Đấng quân vương ban mệnh, phong cho người có công mở nước, nối nhà; chớ dùng kẻ tiểu nhân.

   Việc lớn đã xong, đến lúc luận công ban thưởng. Hào này nhắc rằng có thể ghi nhận công sức của mọi người, nhưng chỉ nên trao trọng trách cho người có đức; kẻ tiểu nhân không nên được giao quyền.

Sư không chỉ nói về chiến trận mà về mọi việc cần tổ chức một tập thể hướng tới cùng một mục tiêu. Bạn nên cân nhắc: mục tiêu của mình có chính đáng không, ai là người thực sự đủ năng lực và uy tín để dẫn dắt? Theo lời hào đầu, kỷ luật và quy tắc rõ ràng là nền móng. Hãy tự hỏi quyền quyết định đang nằm ở đâu, có bị chia năm xẻ bảy không, và khi nào nên lui để giữ sức.

Quẻ liên quan

• Quẻ Thác (đảo âm dương)Thiên Hỏa Đồng NhânMọi hào đổi âm thành dương và ngược lại
• Quẻ Tổng (lật ngược)Thủy Địa TỷNhìn tình thế từ phía đối diện
• Quẻ Hỗ (hào 2–5)Địa Lôi PhụcDiễn biến ẩn bên trong quẻ