Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 4 · 蒙

Quẻ Sơn Thủy Mông

Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Khảm (Thủy)

Quẻ Mông · Thượng kinh · Cung Ly, hành Hỏa

khai mởhọc hỏikhiêm tốn cầu họckhuôn phépnon trẻ

Thoán từ

Lời quẻ

蒙:亨。匪我求童蒙,童蒙求我。初筮告,再三瀆,瀆則不告。利貞。

Mông: Hanh. Phỉ ngã cầu đồng mông, đồng mông cầu ngã. Sơ phệ cốc, tái tam độc, độc tắc bất cốc. Lợi trinh.

Mông: Hanh thông. Không phải ta đi tìm người trẻ còn mờ tối, mà người trẻ còn mờ tối tìm đến ta. Hỏi lần đầu thì ta bảo cho; hỏi đi hỏi lại đến hai ba lần là nhờn, đã nhờn thì không bảo nữa. Lợi ở sự bền chính.

Đại tượng

山下出泉,蒙;君子以果行育德。

Sơn hạ xuất tuyền, Mông; quân tử dĩ quả hạnh dục đức.

Dưới chân núi có mạch suối chảy ra, ấy là Mông; người quân tử theo đó mà quả quyết trong việc làm, nuôi dưỡng đức hạnh.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục

    初六:發蒙,利用刑人,用說桎梏,以往吝。

    Sơ Lục: Mở mang cho kẻ còn tối tăm, nên dùng phép răn phạt để làm khuôn phép, nhờ đó tháo bỏ gông cùm cho người; nếu cứ thế mà đi mãi thì đáng tiếc.

    Sơ Lục mở trí cho kẻ tối, lợi dùng phép răn, rồi tháo gông cùm. Hào này động thì việc hỏi cần khuôn phép ngay từ đầu, luật rõ thì việc đi. Răn để sửa thì được; cứ phạt mãi thì đáng tiếc.

    Thất chính · Không ứng với hào 4 · Hào Ứng

  2. Hào 2 · Cửu Nhị

    九二:包蒙吉,納婦吉,子克家。

    Cửu Nhị: Bao dung những người còn mờ tối, tốt; lấy vợ, tốt; người con gánh vác được việc nhà.

    Cửu Nhị bao dung kẻ tối thì tốt, lấy vợ tốt, con gánh được nhà. Hào này động là hào tốt của quẻ: người xin quẻ đứng vai thầy, vai trụ cột. Rộng lượng với người kém thì việc thuận, nhà yên.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Lục Tam

    六三:勿用取女,見金夫,不有躬,无攸利。

    Lục Tam: Chớ lấy người con gái này; thấy kẻ lắm vàng là không còn giữ được thân mình, không có gì lợi.

    Lục Tam: chớ lấy người con gái này, thấy kẻ lắm vàng là quên thân mình, không gì lợi. Hào này động thì việc hỏi là chọn lựa vì lợi trước mắt. Chọn người, chọn chỗ vì tiền thì hỏng; dừng lại.

    Thất chính · Có ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:困蒙,吝。

    Lục Tứ: Bị vây khốn trong sự mờ tối, đáng tiếc.

    Lục Tứ bị vây trong chỗ tối, đáng tiếc: xa Cửu Nhị, xa Thượng Cửu, không người soi sáng. Hào này động thì việc hỏi bế tắc vì thiếu người chỉ đường. Tự làm một mình là sai; phải tìm người biết mà hỏi.

    Đắc chính · Không ứng với hào 1 · Hào Thế

  5. Hào 5 · Lục Ngũ

    六五:童蒙,吉。

    Lục Ngũ: Như đứa trẻ thơ ngây chịu học, tốt.

    Lục Ngũ như trẻ thơ chịu học, tốt: ở ngôi tôn mà thuận theo Cửu Nhị, biết mình chưa biết. Hào này động thì việc hỏi thành nhờ chịu nghe người giỏi. Hỏi kỹ rồi giao việc cho người hiểu việc.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu

    上九:擊蒙,不利為寇,利禦寇。

    Thượng Cửu: Đánh vào sự mờ tối; không lợi khi làm kẻ cướp, lợi ở việc chống giữ kẻ cướp.

    Thượng Cửu đánh vào cái tối: không lợi làm kẻ cướp, lợi chống kẻ cướp. Hào này động thì việc hỏi phải dùng tay cứng để chặn cái hại, giữ người mình. Đánh để giữ thì đúng; đánh quá tay thì thành hại.

    Thất chính · Có ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Mông là quẻ việc chưa rõ: người xin quẻ còn thiếu hiểu biết về việc hỏi, phải học, phải hỏi người biết. Lời quẻ phán hanh, nhưng răn chính chuyện xin quẻ: hỏi một lần cho thành thì được bảo, hỏi đi hỏi lại là nhờn, quẻ không bảo nữa. Đại Tượng dạy làm thì quả quyết, đức thì nuôi dần. Cửu Nhị là hào chủ, người thầy đáng tìm. Lợi theo thầy, giữ chính; kỵ ham lợi nhanh như Lục Tam. Tóm lại: tìm đúng người mà hỏi, hiểu rồi thì làm.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Mông: hai bên còn chưa hiểu nhau, duyên còn non. Hào Nhị “lấy vợ tốt”: người rộng lượng, biết dạy dỗ thì giữ được nhà. Hào Tam răn: chớ lấy người thấy kẻ lắm vàng là quên thân. Mối nào vì tiền mà đến thì nên dứt; mối nào chịu học, chịu sửa thì bền.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Mông: lợi đi học, theo thầy, làm người mới vào nghề; chưa lợi đòi chức cao. Người đang dạy, đang dẫn người mới thì được việc như Cửu Nhị. Gặp cấp trên chịu nghe thì đi lên. Làm ăn, tiền bạc chưa nên dồn vốn khi chưa hiểu việc; hỏi người làm trước rồi mới làm.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Mông trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Sơn Thủy Mông
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng CửuDần MộcPhụ Mẫu
Lục NgũTý ThủyQuan Quỷ
Lục TứTuất ThổTử TônThế
Lục TamNgọ HỏaHuynh Đệ
Cửu NhịThìn ThổTử Tôn
Sơ LụcDần MộcPhụ MẫuỨng

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Hỏa của cung Ly. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Mông

Quẻ Sơn Thủy Mông là quẻ số mấy?
Quẻ Sơn Thủy Mông (蒙), gọi tắt là quẻ Mông, là quẻ số 4 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Thượng kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Cấn (Sơn) ở trên và hạ quái Khảm (Thủy) ở dưới.
Quẻ Sơn Thủy Mông tốt hay xấu?
Mông là quẻ việc chưa rõ: người xin quẻ còn thiếu hiểu biết về việc hỏi, phải học, phải hỏi người biết. Tóm lại: tìm đúng người mà hỏi, hiểu rồi thì làm. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Sơn Thủy Mông có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Sơn Trạch Tổn; Hào 2 động thành quẻ Sơn Địa Bác; Hào 3 động thành quẻ Sơn Phong Cổ; Hào 4 động thành quẻ Hỏa Thủy Vị Tế; Hào 5 động thành quẻ Phong Thủy Hoán; Hào 6 động thành quẻ Địa Thủy Sư. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Trạch Hỏa Cách.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.