Quẻ Sơn Thủy Mông
Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Khảm (Thủy)
Thoán từ
Lời quẻ
蒙：亨。匪我求童蒙，童蒙求我。初筮告，再三瀆，瀆則不告。利貞。
Mông: Hanh. Phỉ ngã cầu đồng mông, đồng mông cầu ngã. Sơ phệ cốc, tái tam độc, độc tắc bất cốc. Lợi trinh.
Mông: Hanh thông. Không phải ta đi tìm người trẻ còn mờ tối, mà người trẻ còn mờ tối tìm đến ta. Hỏi lần đầu thì ta bảo cho; hỏi đi hỏi lại đến hai ba lần là nhờn, đã nhờn thì không bảo nữa. Lợi ở sự bền chính.
Đại tượng
山下出泉，蒙；君子以果行育德。
Sơn hạ xuất tuyền, Mông; quân tử dĩ quả hạnh dục đức.
Dưới chân núi có mạch suối chảy ra, ấy là Mông; người quân tử theo đó mà quả quyết trong việc làm, nuôi dưỡng đức hạnh.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初六：發蒙，利用刑人，用說桎梏，以往吝。
Sơ Lục: Mở mang cho kẻ còn tối tăm, nên dùng phép răn phạt để làm khuôn phép, nhờ đó tháo bỏ gông cùm cho người; nếu cứ thế mà đi mãi thì đáng tiếc.
Buổi đầu học hỏi cần có khuôn phép rõ ràng, như thầy giữ kỷ luật để trò bỏ được thói xấu. Nhưng lời hào cũng nhắc: chỉ dùng răn phạt mãi mà thiếu lòng khoan dung thì dễ sinh tiếc nuối.
- Hào 2
九二：包蒙吉，納婦吉，子克家。
Cửu Nhị: Bao dung những người còn mờ tối, tốt; lấy vợ, tốt; người con gánh vác được việc nhà.
Cửu Nhị là hào dương ở giữa quẻ dưới, người gánh vai trò dẫn dắt. Theo lời hào, bao dung với chỗ non kém của người khác, đón nhận cả những người yếu hơn, là điều tốt; bạn có thể là trụ cột của một tập thể.
- Hào 3
六三：勿用取女，見金夫，不有躬，无攸利。
Lục Tam: Chớ lấy người con gái này; thấy kẻ lắm vàng là không còn giữ được thân mình, không có gì lợi.
Hình ảnh người con gái thấy kẻ giàu mà quên mất chính mình. Quẻ gợi ý cảnh giác với những lựa chọn chỉ vì lợi trước mắt hay sức hút bề ngoài; đánh mất bản thân thì chẳng còn gì là lợi.
- Hào 4
六四：困蒙，吝。
Lục Tứ: Bị vây khốn trong sự mờ tối, đáng tiếc.
Hào âm bị kẹp giữa hai hào âm, xa cách mọi hào dương, không có ai soi sáng. Nên cân nhắc: mình có đang tự khép kín, từ chối góp ý và học hỏi không? Mở lòng với người hiểu biết là lối ra.
- Hào 5
六五：童蒙，吉。
Lục Ngũ: Như đứa trẻ thơ ngây chịu học, tốt.
Ở ngôi cao mà vẫn giữ lòng khiêm tốn như trẻ thơ, sẵn sàng lắng nghe Cửu Nhị. Hào này đề cao thái độ cầu học không định kiến; biết mình còn chưa biết là điều tốt đẹp.
- Hào 6 (Thượng)
上九：擊蒙，不利為寇，利禦寇。
Thượng Cửu: Đánh vào sự mờ tối; không lợi khi làm kẻ cướp, lợi ở việc chống giữ kẻ cướp.
Uốn nắn sự mờ tối bằng biện pháp mạnh. Lời hào phân biệt: dùng sức mạnh để che chở người học khỏi cái hại thì lợi, còn dùng nó để trấn áp, trừng phạt quá tay thì không lợi. Nên giữ chừng mực.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Quẻ này mời bạn nhìn lại mình như một người học. Có điều gì bạn đang chưa rõ, và bạn đã thực sự tìm đến đúng người, đúng nguồn để hiểu chưa? Theo lời quẻ, hỏi một lần với lòng thành thì được chỉ dẫn; hỏi đi hỏi lại chỉ để tìm câu trả lời vừa ý thì dễ rối thêm. Nên cân nhắc hành động dứt khoát theo điều đã hiểu, rồi tiếp tục bồi đắp từng bước, như dòng suối nhỏ dần thành sông.
Với câu hỏi tình duyên
Trong tình cảm, Mông gợi giai đoạn hai người còn chưa hiểu rõ nhau, hoặc chưa hiểu rõ chính mình muốn gì. Lời hào ba nhắc tránh bị cuốn theo vẻ hào nhoáng bên ngoài. Nên cân nhắc tìm hiểu nhau bằng thái độ chân thành, kiên nhẫn học cách thương yêu.
Với câu hỏi công việc
Về sự nghiệp, quẻ nghiêng về học tập, đào tạo, người mới vào nghề hoặc vai trò hướng dẫn người khác. Quẻ gợi ý hỏi đúng người, học có hệ thống và hành động dứt khoát theo điều đã học. Nếu bạn đang dẫn dắt, nên vừa giữ kỷ luật vừa bao dung.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.