Quẻ Sơn Trạch Tổn
Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Đoài (Trạch)
Quẻ Tổn · Hạ kinh · Cung Cấn, hành Thổ
Thoán từ
Lời quẻ
損：有孚，元吉。无咎，可貞，利有攸往。曷之用？二簋可用享。
Tổn: Hữu phu, nguyên cát. Vô cữu, khả trinh, lợi hữu du vãng. Hạt chi dụng? Nhị quỹ khả dụng hưởng.
Tổn: Có lòng thành tín thì rất tốt, không có lỗi, có thể giữ bền, lợi cho việc tiến hành. Dùng vào việc gì? Hai bát lễ đạm bạc cũng có thể dâng cúng.
Đại tượng
山下有澤，損；君子以懲忿窒欲。
Sơn hạ hữu trạch, Tổn; quân tử dĩ trừng phẫn trất dục.
Dưới núi có đầm, ấy là Tổn; người quân tử noi theo đó mà răn nén cơn giận, ngăn lấp lòng ham muốn.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.
- Hào 1 (Sơ) · Sơ Cửu
初九：巳事遄往，无咎，酌損之。
Sơ Cửu: Xong việc của mình thì mau đi giúp, không có lỗi; nhưng nên liệu chừng mà bớt cho vừa phải.
Gác việc mình, mau đi giúp người: Sơ Cửu ứng với Lục Tứ, bớt sức mình để đỡ người trên. Hào này động thì việc hỏi không lỗi, miễn liệu chừng mà bớt. Giúp quá tay thì mình kiệt, người kia ỷ lại.
Đắc chính · Có ứng với hào 4
- Hào 2 · Cửu Nhị
九二：利貞，征凶，弗損益之。
Cửu Nhị: Lợi về giữ chính; tiến đi thì xấu; không phải bớt của mình mà vẫn làm ích cho người.
Cửu Nhị cương trung, lời hào phán lợi giữ chính, tiến đi thì xấu. Hào này động thì việc hỏi nên giữ chỗ cũ, không bớt phần của mình mà vẫn làm ích cho người. Chiều theo mọi đòi hỏi lúc này là tự hại.
Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5
- Hào 3 · Lục Tam
六三：三人行，則損一人；一人行，則得其友。
Lục Tam: Ba người cùng đi thì bớt đi một người; một người đi thì tìm được bạn.
Ba người cùng đi thì bớt một, một người đi thì được bạn. Hào này động thì việc hỏi phải chuyên một: hai bên đồng lòng thì thành, thêm người thứ ba chen vào thì rối. Hùn hạp đông người lúc này không lợi.
Thất chính · Có ứng với hào 6 · Hào Thế
- Hào 4 · Lục Tứ
六四：損其疾，使遄有喜，无咎。
Lục Tứ: Giảm bớt tật xấu của mình, làm cho mau chóng thì có niềm vui; không có lỗi.
Bớt được tật của mình, làm cho mau thì có mừng, không lỗi. Hào này động thì chỗ hỏng của việc hỏi nằm ở chính người xin quẻ: sửa sớm thì người giúp đến ngay, để lâu thì lỡ dịp.
Đắc chính · Có ứng với hào 1
- Hào 5 · Lục Ngũ
六五：或益之，十朋之龜弗克違，元吉。
Lục Ngũ: Có người làm ích thêm cho, đến con rùa quý đáng giá mười bằng cũng không thể trái được; rất tốt.
Lục Ngũ mềm mà ở ngôi tôn, khiêm nên người trong thiên hạ đến thêm cho, đến rùa quý mười bằng cũng không trái được. Hào này động là hào rất tốt của quẻ: việc hỏi được giúp, được thêm mà không phải cầu.
Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2
- Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu
上九：弗損益之，无咎，貞吉，利有攸往，得臣无家。
Thượng Cửu: Không phải bớt đi mà vẫn làm ích thêm cho người, không có lỗi; giữ chính thì tốt, lợi cho việc tiến hành; được người quy phục mà không còn phân biệt nhà riêng.
Ở cuối thời Tổn, bớt đã thành thêm: không bớt của ai mà vẫn làm ích cho người. Hào này động thì không lỗi, giữ chính thì tốt, lợi tiến hành, được người theo khắp nơi. Lấy lợi chung làm trọng thì việc hỏi lớn lên.
Thất chính · Có ứng với hào 3 · Hào Ứng
Luận quẻ
Lời bàn
Gieo được Tổn là gặp thời phải bớt: việc hỏi chưa phải lúc mở rộng, mà là lúc thu lại, bỏ phần thừa. Lời quẻ phán bớt có lòng thành thì rất tốt, không lỗi; hai bát lễ đạm bạc cũng đủ dâng. Lời Tượng dạy nén giận, lấp lòng ham: chỗ hỏng của việc này nằm ở cơn giận và lòng tham của người trong cuộc. Lục Ngũ là chủ quẻ, khiêm nên được người thêm cho. Kỵ bớt quá tay, kỵ quyết lúc đang nóng. Tóm lại: bớt đúng chỗ, giữ lòng thành, rồi mới được thêm.
Với câu hỏi tình duyên
Hỏi duyên được Tổn: duyên thành nhờ lòng thật, không nhờ lễ lớn, như hai bát lễ đạm bạc vẫn đủ dâng. Hào Lục Tam phán ba người đi thì bớt một: mối nào có người thứ ba chen vào thì phải dứt cho chuyên một. Bớt đòi hỏi, bớt lời nóng giận thì giữ được nhau.
Với câu hỏi công việc, làm ăn
Hỏi công việc được Tổn: thời thắt lại, chưa phải lúc đòi tăng lương, đòi chức. Nhường phần mình cho việc chung thì người trên biết, về sau được trả lại. Đổi việc lúc này là thiệt. Làm ăn, tiền bạc nên cắt chi phí thừa, thu hẹp mặt hàng; kỵ quyết lúc đang giận.
Lục Hào · Nạp Giáp
Quẻ Tổn trong Lục Hào
| Hào | Nạp Giáp | Lục Thân | Thế Ứng |
|---|---|---|---|
| Thượng Cửu | Dần Mộc | Quan Quỷ | Ứng |
| Lục Ngũ | Tý Thủy | Thê Tài | |
| Lục Tứ | Tuất Thổ | Huynh Đệ | |
| Lục Tam | Sửu Thổ | Huynh Đệ | Thế |
| Cửu Nhị | Mão Mộc | Quan Quỷ | |
| Sơ Cửu | Tỵ Hỏa | Phụ Mẫu |
Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Thổ của cung Cấn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.
Hỏi đáp về quẻ Tổn
Quẻ Sơn Trạch Tổn là quẻ số mấy?
Quẻ Sơn Trạch Tổn tốt hay xấu?
Quẻ Sơn Trạch Tổn có hào động thì biến thành quẻ gì?
Quẻ liên quan
Bài viết liên quan
Tất cả bài Kinh Dịch- Gieo quẻ Kinh Dịch: hướng dẫn đầy đủ từ đặt câu hỏi đến đọc quẻToàn bộ quy trình gieo quẻ Kinh Dịch trong một bài: chuẩn bị câu hỏi, gieo sáu hào, lập quẻ chủ và quẻ biến, đọc lời kinh và bảng Lục Hào, kèm một ví dụ đi từ đầu đến cuối.Cập nhật
- Gieo quẻ hỏi công việc và tài lộc: chọn Dụng Thần và đọc quẻ thế nào?Hỏi chuyện xin việc, thăng chức hay thu nhập cần nhìn vào những hào khác nhau. Cách chọn Dụng Thần, các vai phụ trong quẻ và một ví dụ quẻ Thăng đọc cho hai câu hỏi.Cập nhật
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.