Quẻ Sơn Lôi Di
Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Chấn (Lôi)
Thoán từ
Lời quẻ
頤:貞吉。觀頤,自求口實。
Di: Trinh cát. Quan di, tự cầu khẩu thực.
Di: Giữ chính thì tốt. Hãy xem cách nuôi dưỡng, và xem người ta tự tìm cái ăn cho miệng mình ra sao.
Đại tượng
山下有雷,頤;君子以慎言語,節飲食。
Sơn hạ hữu lôi, Di; quân tử dĩ thận ngôn ngữ, tiết ẩm thực.
Dưới núi có sấm là hình ảnh của Di; người quân tử noi theo đó mà thận trọng lời nói, tiết chế việc ăn uống.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初九:舍爾靈龜,觀我朵頤,凶。
Sơ Cửu: Bỏ con rùa thiêng của ngươi, lại nhìn ta mà trễ hàm thèm thuồng; xấu.
Bỏ con rùa thiêng của mình để trễ hàm nhìn miếng ăn của người: có sẵn khả năng tự nuôi mà lại thèm phần người khác. Lời hào gọi đó là xấu. Nên trân trọng những gì mình vốn có thay vì so bì.
- Hào 2
六二:顛頤,拂經,于丘頤,征凶。
Lục Nhị: Ngược xuống dưới cầu nuôi là trái lẽ thường; hướng lên gò cao mà cầu nuôi thì cứ đi là xấu.
Lục Nhị quay xuống cầu nuôi ở Sơ Cửu là trái lẽ, lại ngước lên gò cao cầu Thượng Cửu vốn không ứng với mình. Theo lời hào, tìm chỗ dựa không đúng chỗ thì xấu; nên xem lại mình đang nương nhờ ai.
- Hào 3
六三:拂頤,貞凶,十年勿用,无攸利。
Lục Tam: Làm trái đạo nuôi dưỡng; cứ giữ như thế thì xấu, mười năm chớ dùng, không có gì lợi.
Lục Tam bất chính, ở cuối quẻ động, làm trái hẳn đạo nuôi dưỡng, chạy theo sự thỏa mãn trước mắt. Lời hào nói cứ giữ như vậy thì xấu, mười năm chớ dùng. Đây là lời nhắc dừng những thói quen đang tiêu hao chính mình.
- Hào 4
六四:顛頤吉,虎視眈眈,其欲逐逐,无咎。
Lục Tứ: Ngược xuống dưới cầu nuôi mà tốt; như hổ nhìn chằm chằm, lòng mong muốn nối nhau không dứt; không lỗi.
Lục Tứ ở ngôi cao nhưng âm nhu, quay xuống cầu người hiền ở dưới giúp mình nuôi dân, nên tốt. Như hổ nhìn chằm chằm, sự tìm kiếm cần chuyên chú và bền bỉ. Nhờ người giỏi hỗ trợ như vậy không có gì đáng trách.
- Hào 5
六五:拂經,居貞吉,不可涉大川。
Lục Ngũ: Trái lẽ thường; ở yên giữ chính thì tốt, không thể vượt sông lớn.
Lục Ngũ ở ngôi vua mà chưa đủ sức nuôi thiên hạ, phải dựa vào Thượng Cửu; trái lẽ thường nhưng biết giữ chính thì tốt. Lời hào dặn chưa nên vượt sông lớn: lúc này hợp với việc ổn định hơn là mạo hiểm.
- Hào 6 (Thượng)
上九:由頤,厲吉,利涉大川。
Thượng Cửu: Mọi sự nuôi dưỡng đều do mình mà có; biết lo nguy thì tốt, lợi cho việc vượt sông lớn.
Mọi sự nuôi dưỡng đều do Thượng Cửu mà có: trách nhiệm lớn thì phải luôn lo nguy mới tốt. Nếu bạn đang là chỗ dựa cho nhiều người, hãy làm việc với sự cẩn trọng ấy; khi đó có thể gánh vác cả việc khó.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Di mời bạn nhìn lại chuyện nuôi dưỡng trong đời mình: bạn đang nuôi thân, nuôi tâm bằng những gì, và đang dựa vào ai? Quẻ gợi ý tự lực là nền tảng, còn trông chờ hay ganh tị với phần của người khác dễ làm mình mất đi giá trị riêng. Nên cân nhắc lời nói ra và những thứ mình tiếp nhận, từ thức ăn đến thông tin. Nếu đang chăm lo cho người khác, cách mình nuôi họ có chính đáng và bền lâu không?
Với câu hỏi tình duyên
Trong tình cảm, Di đặt câu hỏi hai người đang nuôi dưỡng nhau bằng điều gì: sự quan tâm, lời nói tử tế hay chỉ là nhu cầu được đáp ứng. Nên giữ lời nói ôn hòa và tránh dựa dẫm hoàn toàn vào người kia; một mối quan hệ lành mạnh cần cả hai tự đứng vững.
Với câu hỏi công việc
Về công việc, quẻ liên quan đến nguồn sống, thu nhập và cách bạn nuôi dưỡng năng lực của mình. Hào Sơ nhắc đừng bỏ thế mạnh riêng để chạy theo điều người khác có. Nếu đang dẫn dắt nhóm, việc chăm lo cho người khác đòi hỏi sự cẩn trọng lâu dài.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.