Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 27 · 頤

Quẻ Sơn Lôi Di

Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Chấn (Lôi)

Quẻ Di · Thượng kinh · Cung Tốn, hành Mộc

nuôi dưỡngtự lựctiết độthận trọng lời nóichỗ dựa

Thoán từ

Lời quẻ

頤:貞吉。觀頤,自求口實。

Di: Trinh cát. Quan di, tự cầu khẩu thực.

Di: Giữ chính thì tốt. Xem cách nuôi dưỡng, và xem người ta tự tìm cái ăn cho miệng mình ra sao.

Đại tượng

山下有雷,頤;君子以慎言語,節飲食。

Sơn hạ hữu lôi, Di; quân tử dĩ thận ngôn ngữ, tiết ẩm thực.

Dưới núi có sấm là hình ảnh của Di; người quân tử noi theo đó mà thận trọng lời nói, tiết chế việc ăn uống.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Cửu

    初九:舍爾靈龜,觀我朵頤,凶。

    Sơ Cửu: Bỏ con rùa thiêng của ngươi, lại nhìn ta mà trễ hàm thèm thuồng; xấu.

    Sơ Cửu bỏ con rùa thiêng của mình, trễ hàm nhìn miếng ăn của người: có nghề tự nuôi mà đi thèm phần kẻ khác. Lời hào phán xấu. Hào này động thì việc hỏi hỏng vì so bì; giữ nghề mình thì yên.

    Đắc chính · Có ứng với hào 4 · Hào Ứng

  2. Hào 2 · Lục Nhị

    六二:顛頤,拂經,于丘頤,征凶。

    Lục Nhị: Ngược xuống dưới cầu nuôi là trái lẽ thường; hướng lên gò cao mà cầu nuôi thì cứ đi là xấu.

    Lục Nhị quay xuống cầu nuôi ở hào Sơ là trái lẽ, ngước lên gò cao cầu hào Thượng thì người ta không ứng. Lời hào phán đi thì xấu. Hào này động thì việc nhờ người không thành, vì chỗ dựa chọn sai.

    Đắc chính · Đắc trung · Không ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Lục Tam

    六三:拂頤,貞凶,十年勿用,无攸利。

    Lục Tam: Làm trái đạo nuôi dưỡng; cứ giữ như thế thì xấu, mười năm chớ dùng, không có gì lợi.

    Lục Tam âm ở chỗ dương, bất trung bất chính, làm trái hẳn đạo nuôi, chỉ chạy theo miếng ngon trước mắt. Lời hào phán giữ thế thì xấu, mười năm chớ dùng, không gì lợi. Hào này động thì việc hỏi bỏ hẳn.

    Thất chính · Có ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:顛頤吉,虎視眈眈,其欲逐逐,无咎。

    Lục Tứ: Ngược xuống dưới cầu nuôi mà tốt; như hổ nhìn chằm chằm, lòng mong muốn nối nhau không dứt; không lỗi.

    Lục Tứ ở ngôi cao mà sức yếu, quay xuống cầu người hiền ở dưới giúp mình nuôi dân nên tốt. Như hổ nhìn đăm đăm, cầu người phải chuyên một, bền một lòng. Hào này động thì nhờ người dưới, không lỗi.

    Đắc chính · Có ứng với hào 1 · Hào Thế

  5. Hào 5 · Lục Ngũ

    六五:拂經,居貞吉,不可涉大川。

    Lục Ngũ: Trái lẽ thường; ở yên giữ chính thì tốt, không thể vượt sông lớn.

    Lục Ngũ ở ngôi chủ mà không đủ sức nuôi, phải nhờ hào Thượng; trái lẽ thường mà ở yên giữ chính thì tốt. Lời hào phán không thể vượt sông lớn. Hào này động thì giữ việc cũ, kỵ việc lớn, kỵ đi xa.

    Thất chính · Đắc trung · Không ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu

    上九:由頤,厲吉,利涉大川。

    Thượng Cửu: Mọi sự nuôi dưỡng đều do mình mà có; biết lo nguy thì tốt, lợi cho việc vượt sông lớn.

    Thượng Cửu: thiên hạ nhờ mình mà được nuôi. Lời hào phán biết lo nguy thì tốt, lợi vượt sông lớn. Hào này động thì người xin quẻ gánh miếng cơm của nhiều người; cẩn trọng thì làm được việc lớn.

    Thất chính · Có ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Di là quẻ miếng ăn và nguồn sống: việc hỏi thành hay bại do chỗ người xin quẻ dựa vào. Lời quẻ phán giữ chính thì tốt: tự làm ra thì yên, trông vào phần người thì nhục. Đại Tượng dạy cẩn lời nói, tiết ăn uống: hỏng việc phần lớn do miệng. Ba hào dưới cầu người nuôi đều xấu; hào Thượng nuôi người, biết lo nguy thì tốt. Kỵ bỏ nghề mình đi thèm nghề người. Tóm lại: tự lực mà ăn, giữ miệng mà nói.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Di: duyên bền khi hai bên cùng tự đứng được, không bên nào sống nhờ bên nào. Hào Sơ răn bỏ rùa thiêng của mình đi thèm của người: đứng núi này trông núi nọ thì hỏng. Lời Tượng dạy cẩn lời nói: một câu nặng lời làm tan cái gây dựng lâu ngày.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Di: việc dính đến miếng cơm, nguồn sống, nghề nuôi thân. Giữ nghề chính, tự làm ra thì tốt; bỏ nghề mình chạy theo nghề người thì xấu, như hào Sơ. Ở chỗ cao thì lợi dùng người giỏi dưới mình. Làm ăn, tiền bạc lợi nghề ăn uống, thực phẩm; kỵ vay mượn để sống.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Di trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Sơn Lôi Di
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng CửuDần MộcHuynh Đệ
Lục NgũTý ThủyPhụ Mẫu
Lục TứTuất ThổThê TàiThế
Lục TamThìn ThổThê Tài
Lục NhịDần MộcHuynh Đệ
Sơ CửuTý ThủyPhụ MẫuỨng

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Mộc của cung Tốn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Di

Quẻ Sơn Lôi Di là quẻ số mấy?
Quẻ Sơn Lôi Di (頤), gọi tắt là quẻ Di, là quẻ số 27 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Thượng kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Cấn (Sơn) ở trên và hạ quái Chấn (Lôi) ở dưới.
Quẻ Sơn Lôi Di tốt hay xấu?
Di là quẻ miếng ăn và nguồn sống: việc hỏi thành hay bại do chỗ người xin quẻ dựa vào. Tóm lại: tự lực mà ăn, giữ miệng mà nói. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Sơn Lôi Di có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Sơn Địa Bác; Hào 2 động thành quẻ Sơn Trạch Tổn; Hào 3 động thành quẻ Sơn Hỏa Bí; Hào 4 động thành quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp; Hào 5 động thành quẻ Phong Lôi Ích; Hào 6 động thành quẻ Địa Lôi Phục. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Trạch Phong Đại Quá.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.