Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 23 · 剝

Quẻ Sơn Địa Bác

Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Khôn (Địa)

suy thoáigiữ gốcchờ thờivun nềnhạt giống

Thoán từ

Lời quẻ

剝:不利有攸往。

Bác: Bất lợi hữu du vãng.

Bác: Không có lợi nếu tiến tới làm việc gì.

Đại tượng

山附於地,剝;上以厚下,安宅。

Sơn phụ ư địa, Bác; thượng dĩ hậu hạ, an trạch.

Núi bám sát vào đất là hình ảnh của Bác; người ở trên noi theo đó mà vun đắp cho kẻ dưới được dày dặn, để chỗ ở của mình được yên ổn.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.

  1. Hào 1 (Sơ)

    初六:剝牀以足,蔑貞凶。

    Sơ Lục: Giường bị gọt mòn từ chân; điều chính bị hủy hoại, xấu.

    Chiếc giường bắt đầu bị gọt từ chân: sự suy yếu khởi lên từ nền móng, còn khó nhận ra. Theo lời hào, để lâu thì điều chính bị tổn hại. Nên kiểm tra những chỗ nền tảng như sức khỏe, tài chính, nề nếp trước khi nó lan rộng.

  2. Hào 2

    六二:剝牀以辨,蔑貞凶。

    Lục Nhị: Giường bị gọt mòn đến thành giường; điều chính bị hủy hoại, xấu.

    Sự bào mòn đã lên đến thành giường, gần chỗ người nằm hơn. Lục Nhị không có hào ứng để nương tựa nên nguy cơ lớn thêm. Lời hào gợi ý đừng chờ đợi thụ động; hãy tìm người đáng tin để cùng giữ những gì còn lại.

  3. Hào 3

    六三:剝之,无咎。

    Lục Tam: Ở giữa thời bóc mòn mà lìa khỏi bầy; không lỗi.

    Giữa bầy âm đang lấn lướt, Lục Tam lại ứng với hào dương trên cùng, tức là tách khỏi phe nhóm để theo điều phải. Làm vậy có thể mất lòng số đông nhưng không lỗi. Hào này khen sự lựa chọn đứng về lẽ phải.

  4. Hào 4

    六四:剝牀以膚,凶。

    Lục Tứ: Giường bị gọt mòn đến tận da thịt người nằm; xấu.

    Sự tổn hại đã chạm đến da thịt, không còn là nguy cơ xa. Hào này thẳng thắn gọi là xấu. Nên cân nhắc giảm thiệt hại, bảo vệ điều thiết yếu và thôi che giấu vấn đề, vì né tránh lúc này chỉ khiến mọi thứ nặng thêm.

  5. Hào 5

    六五:貫魚,以宮人寵,无不利。

    Lục Ngũ: Như xâu cá thành chuỗi, dẫn các cung nhân vào hầu để được ân sủng; không gì là không lợi.

    Lục Ngũ dẫn các hào âm như xâu cá thành chuỗi, như hoàng hậu đưa cung nhân vào hầu theo thứ tự. Biết đặt sức mạnh đang lên vào trật tự và quy thuận điều chính thì tình thế xấu cũng chuyển thành không gì không lợi.

  6. Hào 6 (Thượng)

    上九:碩果不食,君子得輿,小人剝廬。

    Thượng Cửu: Quả lớn còn đó, chưa bị ăn; người quân tử được cỗ xe chở, kẻ tiểu nhân thì làm nát mái nhà của mình.

    Quả lớn còn trên cành chưa ai ăn: hạt giống của sự hồi sinh. Người quân tử được lòng người như có xe chở; kẻ tiểu nhân phá luôn mái nhà che mình. Hào này hỏi bạn chọn giữ gìn giá trị hay tranh phần lợi cuối cùng.

Góc nhìn

Gợi ý suy ngẫm

Gặp Bác, bạn nên cân nhắc rằng đây không phải lúc mở rộng hay mạo hiểm. Điều gì đang bị bào mòn trong hoàn cảnh của bạn: sức lực, niềm tin, nguồn lực hay một mối quan hệ? Quẻ gợi ý nhận ra sớm chỗ hư hại từ chân, vun đắp cho nền tảng và những người ở phía dưới mình, rồi kiên nhẫn chờ thời. Hãy tự hỏi đâu là “quả lớn” cần giữ lại, giá trị cốt lõi mà mình không muốn đánh đổi dù hoàn cảnh khó khăn.

Với câu hỏi tình duyên

Trong tình cảm, Bác cho thấy có điều gì đang dần bị bào mòn: sự quan tâm, lòng tin hay thời gian dành cho nhau. Đây không phải lúc ép buộc hay đòi thay đổi lớn. Nên chăm sóc những điều nhỏ nhất và giữ lấy phần tốt đẹp còn lại như quả chín chưa rụng.

Với câu hỏi công việc

Về công việc, quẻ phản ánh giai đoạn khó: nguồn lực thu hẹp, môi trường bất lợi hoặc có người làm suy yếu vị trí của bạn. Không nên mở rộng hay mạo hiểm lúc này. Hãy củng cố đội ngũ, giữ uy tín và năng lực cốt lõi, chờ lúc tình thế xoay chiều.

Quẻ liên quan

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.