Quẻ Trạch Sơn Hàm
Thượng quái Đoài (Trạch) · Hạ quái Cấn (Sơn)
Thoán từ
Lời quẻ
咸:亨。利貞。取女吉。
Hàm: Hanh. Lợi trinh. Thủ nữ cát.
Hàm: Hanh thông. Lợi về giữ chính. Cưới vợ thì tốt.
Đại tượng
山上有澤,咸;君子以虛受人。
Sơn thượng hữu trạch, Hàm; quân tử dĩ hư thụ nhân.
Trên núi có đầm, đó là tượng Hàm; người quân tử noi theo mà để lòng khiêm hư, trống trải để đón nhận người khác.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初六:咸其拇。
Sơ Lục: Cảm ở ngón chân cái.
Cảm ở ngón chân cái: rung động mới chớm, chưa thành hành động. Hào dưới cùng ứng với Cửu Tứ, lòng đã hướng ra ngoài mà chưa đủ sức. Lời hào không nói lành dữ; nên quan sát thêm, cho ý định nhỏ ấy thời gian lớn lên.
- Hào 2
六二:咸其腓,凶,居吉。
Lục Nhị: Cảm ở bắp chân, hung; ở yên thì tốt.
Bắp chân động theo bàn chân, không tự chủ. Lời hào báo hung nếu nôn nóng chạy theo cảm xúc, nhưng ở yên thì tốt. Lục Nhị trung chính, biết chờ được tìm đến; bạn có thể giữ vị trí của mình thay vì chủ động quá sớm.
- Hào 3
九三:咸其股,執其隨,往吝。
Cửu Tam: Cảm ở bắp đùi, chỉ chăm chăm nắm lấy việc đi theo người khác; cứ thế mà đi thì đáng hổ thẹn.
Đùi không tự đi mà theo bàn chân, bắp chân. Cửu Tam là hào dương lẽ ra nên tự chủ, lại chỉ nắm lấy việc đi theo người. Lời hào gọi thế là đáng hổ thẹn. Hãy tự hỏi quyết định của mình có thật sự là của mình không.
- Hào 4
九四:貞吉悔亡,憧憧往來,朋從爾思。
Cửu Tứ: Giữ chính thì tốt, hối hận tiêu mất; nếu lòng bồn chồn toan tính qua lại, thì chỉ có bạn bè thân cận theo ý nghĩ của ngươi.
Hào ở vị trí của trái tim, nơi cảm ứng sâu nhất. Giữ chính thì tốt, hối tiêu mất. Nếu lòng bồn chồn toan tính qua lại, chỉ những người cùng ý mới theo mình. Hãy để sự cảm thông đến từ lòng ngay thẳng, không từ tính toán.
- Hào 5
九五:咸其脢,无悔。
Cửu Ngũ: Cảm ở thịt sống lưng, không có hối hận.
Thịt sống lưng nằm sau tim, không rung động theo mọi điều. Cửu Ngũ ở ngôi tôn, cảm ứng như vậy thì không hối, nhưng tầm ảnh hưởng cũng hạn chế. Nên cân nhắc giữ sự vững vàng mà đừng để mình khép kín với người khác.
- Hào 6 (Thượng)
上六:咸其輔,頰,舌。
Thượng Lục: Cảm ở quai hàm, má và lưỡi.
Cảm bằng quai hàm, má và lưỡi, tức là chỉ còn lời nói. Hào âm ở cuối quẻ Đoài, thuộc về miệng lưỡi, dễ dùng lời để lay động người khác. Lời hào nhắc rằng lời hay mà thiếu lòng thành thì khó tạo nên sự cảm thông thật sự.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Gieo được Hàm, bạn có thể tự hỏi điều gì đang thực sự làm mình rung động, và sự rung động ấy xuất phát từ đâu. Quẻ gợi ý rằng mối cảm thông bền vững cần sự khiêm tốn và một tấm lòng rộng mở, sẵn sàng đón nhận người khác. Hãy để ý xem mình đang phản ứng theo cảm xúc bề mặt hay đã lắng nghe đủ sâu. Lời nói đẹp mà thiếu lòng thành, như hào trên cùng, dễ khiến sự kết nối trở nên hời hợt.
Với câu hỏi tình duyên
Hàm là quẻ tiêu biểu cho tình cảm đôi lứa, với hình ảnh chàng trai khiêm nhường đứng dưới cô gái. Sự thu hút tự nhiên, không cưỡng ép, cần đi cùng tôn trọng và chính đáng. Nên cân nhắc đừng chạy theo rung động nhất thời hay lời ngọt; điều đáng giữ là tấm lòng thành.
Với câu hỏi công việc
Về công việc, quẻ nói đến khả năng kết nối, thuyết phục và thu phục người bằng sự chân thành; lòng biết lắng nghe dễ tìm được người hợp tác. Tuy vậy, các hào nhắc tránh thụ động đi theo người khác hoặc nóng vội; hãy cân nhắc thời điểm và giữ vai trò phù hợp.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.