Quẻ Thiên Sơn Độn

1. Hào 1 (Sơ)

   初六：遯尾，厲，勿用有攸往。

   Sơ Lục: Lui ẩn mà ở phía đuôi, nguy; chớ đi đâu.

   Sơ Lục ở cuối đoàn người rút lui, đi sau cùng nên dễ bị mắc lại trong nguy hiểm. Lời hào khuyên chớ tiến tới đâu. Nên cân nhắc giữ yên lặng, hạn chế hành động, vì lúc này mọi động thái đều dễ gây chú ý không cần thiết.

2. Hào 2

   六二：執之用黃牛之革，莫之勝說。

   Lục Nhị: Buộc chặt bằng da bò vàng, không ai gỡ ra được.

   Buộc chặt bằng da bò vàng, không ai gỡ ra được. Lục Nhị trung chính, ứng với Cửu Ngũ, gắn bó bằng nghĩa bền vững nên không lui. Lời hào gợi ý có những cam kết chính đáng đáng giữ, ngay cả khi người khác đang rời đi.

3. Hào 3

   九三：係遯，有疾厲，畜臣妾吉。

   Cửu Tam: Lui ẩn mà còn vướng bận, có điều khốn khổ như mang bệnh, nguy; nuôi giữ bề tôi và tỳ thiếp thì tốt.

   Muốn lui mà còn vướng bận, như kéo theo gánh nặng, nên mệt mỏi và nguy. Lời hào lại nói nuôi giữ người giúp việc, kẻ dưới thì tốt: những ràng buộc nhỏ nên được chăm lo đúng mức, nhưng đừng để chúng giữ chân mình trong việc lớn.

4. Hào 4

   九四：好遯君子吉，小人否。

   Cửu Tứ: Dù có điều ưa thích vẫn lui đi; người quân tử thì tốt, kẻ tiểu nhân thì không làm được.

   Cửu Tứ có mối ưa thích với Sơ Lục nhưng vẫn dứt khoát lui đi. Người quân tử làm được vậy thì tốt; kẻ tiểu nhân thì khó cắt bỏ điều mình ưa. Hãy cân nhắc xem sự gắn bó nào đang ngăn mình đưa ra quyết định cần thiết.

5. Hào 5

   九五：嘉遯，貞吉。

   Cửu Ngũ: Lui ẩn một cách tốt đẹp, giữ chính thì tốt.

   Lui một cách tốt đẹp: đúng lúc, đúng lý, giữ được hòa khí. Cửu Ngũ trung chính, ứng với Lục Nhị, biết rút lui mà không làm tổn thương ai, giữ chính thì tốt. Nên cân nhắc cách khép lại một giai đoạn sao cho đường hoàng, rõ ràng.

6. Hào 6 (Thượng)

   上九：肥遯，无不利。

   Thượng Cửu: Lui ẩn thong dong, không có gì là không lợi.

   Hào dương ở trên cùng, không vướng ràng buộc tương ứng bên dưới, nên lui được thong dong, không gì là không lợi. Hào gợi ý sự tự do nội tâm của người đã buông được danh lợi, nhìn cục diện từ một khoảng cách an nhiên.

Độn không phải là trốn chạy mà là biết lùi đúng lúc để giữ mình. Bạn có thể tự hỏi hoàn cảnh hiện tại có đang tiêu hao mình mà không đem lại gì xứng đáng hay không. Quẻ gợi ý lùi một bước để quan sát, để giữ sức và giữ nguyên tắc. Cũng nên cân nhắc cách rút lui: điềm tĩnh, không gay gắt, không cắt đứt mọi đường về. Điều cần tránh là còn vương vấn đến mức lỡ thời điểm thích hợp.

Quẻ liên quan

• Quẻ Thác (đảo âm dương)Địa Trạch LâmMọi hào đổi âm thành dương và ngược lại
• Quẻ Tổng (lật ngược)Lôi Thiên Đại TrángNhìn tình thế từ phía đối diện
• Quẻ Hỗ (hào 2–5)Thiên Phong CấuDiễn biến ẩn bên trong quẻ