Quẻ số 53 · 漸

Quẻ Phong Sơn Tiệm

Thượng quái Tốn (Phong) · Hạ quái Cấn (Sơn)

Quẻ Tiệm · Hạ kinh · Cung Cấn, hành Thổ

tiến dầntuần tựkiên nhẫngiữ lễbền bỉ

Thoán từ

Lời quẻ

漸：女歸吉，利貞。

Tiệm: Nữ quy cát, lợi trinh.

Tiệm: Con gái về nhà chồng thì tốt, lợi về giữ điều chính.

Đại tượng

山上有木，漸；君子以居賢德，善俗。

Sơn thượng hữu mộc, Tiệm; quân tử dĩ cư hiền đức, thiện tục.

Trên núi có cây, ấy là hình ảnh sự tiến dần; người quân tử noi theo đó mà giữ lấy đức hiền, làm cho phong tục tốt đẹp thêm.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục
初六：鴻漸于干，小子厲，有言，无咎。
Sơ Lục: Chim hồng dần tiến đến bờ nước; kẻ nhỏ tuổi gặp cảnh nguy, bị lời ra tiếng vào, nhưng không lỗi.
Sơ Lục chim hồng mới đến bờ nước, kẻ nhỏ gặp nguy, bị lời ra tiếng vào, mà không lỗi. Hào này động thì việc hỏi mới bắt đầu, còn non, bị chê bai; đi đúng thứ tự thì không sao.
Thất chính · Không ứng với hào 4
Giảng hào 1 Hào này động: biến quẻ Phong Hỏa Gia Nhân
Hào 2 · Lục Nhị
六二：鴻漸于磐，飲食衎衎，吉。
Lục Nhị: Chim hồng dần tiến lên tảng đá lớn, ăn uống vui vẻ thư thái; tốt.
Lục Nhị chim hồng lên tảng đá lớn, ăn uống vui vẻ: tốt. Hào này động thì việc hỏi được chỗ vững, có ăn có để; trung chính, ứng Cửu Ngũ, được người trên đỡ. Được rồi thì chia phần cho người cùng đi.
Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5
Giảng hào 2 Hào này động: biến quẻ Thuần Tốn
Hào 3 · Cửu Tam
九三：鴻漸于陸，夫征不復，婦孕不育，凶；利禦寇。
Cửu Tam: Chim hồng dần tiến lên đất bằng trên cao; chồng đi xa không trở về, vợ mang thai mà không nuôi dưỡng được; xấu; lợi về việc chống giặc.
Cửu Tam chim hồng lên đất bằng, chồng đi không về, nhà không trọn: xấu. Hào này động thì việc hỏi hỏng vì bỏ bầy tiến càn, ham cái trước mắt. Chỉ lợi giữ mình, chống kẻ xâm phạm.
Đắc chính · Không ứng với hào 6 · Hào Thế
Giảng hào 3 Hào này động: biến quẻ Phong Địa Quan
Hào 4 · Lục Tứ
六四：鴻漸于木，或得其桷，无咎。
Lục Tứ: Chim hồng dần tiến lên cây, may ra tìm được cành ngang bằng phẳng để đậu; không lỗi.
Lục Tứ chim hồng lên cây, may được cành ngang mà đậu: không lỗi. Hào này động thì người xin quẻ ở chỗ chênh vênh, chưa hợp với mình; mềm mỏng, thuận theo thì tìm được chỗ yên tạm.
Đắc chính · Không ứng với hào 1
Giảng hào 4 Hào này động: biến quẻ Thiên Sơn Độn
Hào 5 · Cửu Ngũ
九五：鴻漸于陵，婦三歲不孕，終莫之勝，吉。
Cửu Ngũ: Chim hồng dần tiến lên gò cao; người vợ ba năm không có mang, nhưng rốt cuộc không gì ngăn trở được; tốt.
Cửu Ngũ chim hồng lên gò cao; vợ ba năm chưa có con, rốt cuộc không gì ngăn được: tốt. Hào này động thì việc hỏi bị cản lâu, kẻ đứng giữa chia cách; giữ chính thì cuối cùng thành.
Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2
Giảng hào 5 Hào này động: biến quẻ Thuần Cấn
Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu
上九：鴻漸于陸，其羽可用為儀，吉。
Thượng Cửu: Chim hồng dần tiến lên chốn cao xa, lông của nó có thể dùng làm đồ trang sức trong nghi lễ; tốt.
Thượng Cửu chim hồng lên tận đường mây, lông dùng làm đồ nghi lễ: tốt. Hào này động thì việc hỏi đã đi hết đường, thành trọn, người xin quẻ thành gương cho người sau.
Thất chính · Không ứng với hào 3 · Hào Ứng
Giảng hào 6 Hào này động: biến quẻ Thủy Sơn Kiển

Luận quẻ

Lời bàn

Gặp Tiệm thì việc hỏi thành, nhưng thành từng bước. Lời quẻ phán con gái về nhà chồng thì tốt, lợi giữ chính: đủ lễ, đúng thứ tự thì êm. Đại Tượng dạy giữ đức hiền, làm tốt phong tục: tiếng tốt gây dần, không có được trong một ngày. Lục Nhị đậu tảng đá, ăn uống vui vẻ, là chỗ đúng; Cửu Tam lên đất bằng, chồng đi không về, là bỏ bầy tiến càn. Kỵ đốt cháy giai đoạn. Tóm lại: đi từng bước, bước nào chắc bước ấy.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Tiệm: duyên tốt, lời quẻ nói thẳng con gái về nhà chồng thì tốt. Nhưng phải đi đủ lễ: dạm ngõ, ăn hỏi, cưới, không tắt bước. Nữ hỏi càng lợi. Cửu Ngũ nói ba năm chưa thành vẫn không gì ngăn được; vội vàng như hào Tam thì duyên tan.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Tiệm: lên dần, không lên vọt. Giữ chỗ, làm đủ năm tháng thì được cất nhắc; nhảy việc, vượt cấp như chim hồng lạc lên đất bằng thì hỏng. Đổi việc chỉ nên khi chỗ mới là bậc tiếp theo của chỗ cũ. Làm ăn, tiền bạc lợi tích dần, mở rộng từng bước.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Tiệm trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Phong Sơn Tiệm
Hào	Nạp Giáp	Lục Thân	Thế Ứng
Thượng Cửu	Mão Mộc	Quan Quỷ	Ứng
Cửu Ngũ	Tỵ Hỏa	Phụ Mẫu
Lục Tứ	Mùi Thổ	Huynh Đệ
Cửu Tam	Thân Kim	Tử Tôn	Thế
Lục Nhị	Ngọ Hỏa	Phụ Mẫu
Sơ Lục	Thìn Thổ	Huynh Đệ

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Thổ của cung Cấn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Tiệm

Quẻ Phong Sơn Tiệm là quẻ số mấy?

Quẻ Phong Sơn Tiệm (漸), gọi tắt là quẻ Tiệm, là quẻ số 53 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Tốn (Phong) ở trên và hạ quái Cấn (Sơn) ở dưới.

Quẻ Phong Sơn Tiệm tốt hay xấu?

Gặp Tiệm thì việc hỏi thành, nhưng thành từng bước. Tóm lại: đi từng bước, bước nào chắc bước ấy. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.

Quẻ Phong Sơn Tiệm có hào động thì biến thành quẻ gì?

Hào 1 động thành quẻ Phong Hỏa Gia Nhân; Hào 2 động thành quẻ Thuần Tốn; Hào 3 động thành quẻ Phong Địa Quan; Hào 4 động thành quẻ Thiên Sơn Độn; Hào 5 động thành quẻ Thuần Cấn; Hào 6 động thành quẻ Thủy Sơn Kiển. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Lôi Trạch Quy Muội.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.