Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 39 · 蹇

Quẻ Thủy Sơn Kiển

Thượng quái Khảm (Thủy) · Hạ quái Cấn (Sơn)

Quẻ Kiển · Hạ kinh · Cung Đoài, hành Kim

gian nanbiết dừngxét lại mìnhtìm trợ lựclối thuận

Thoán từ

Lời quẻ

蹇:利西南,不利東北;利見大人,貞吉。

Kiển: Lợi tây nam, bất lợi đông bắc; lợi kiến đại nhân, trinh cát.

Kiển: Lợi về hướng tây nam, không lợi về hướng đông bắc; lợi cho việc gặp bậc đại nhân; giữ bền điều chính thì tốt.

Đại tượng

山上有水,蹇;君子以反身修德。

Sơn thượng hữu thủy, Kiển; quân tử dĩ phản thân tu đức.

Trên núi có nước, ấy là Kiển; người quân tử noi theo đó mà quay về xét lại bản thân, tu sửa đức hạnh.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục

    初六:往蹇,來譽。

    Sơ Lục: Đi tới thì gặp gian nan, quay lại thì được khen ngợi.

    Sơ Lục mới vào quẻ đã gặp khó: đi tới thì gian nan, quay lại thì được khen. Hào này động thì việc hỏi chưa nên làm; dừng lại chờ thời là khôn, người ta khen chỗ biết dừng.

    Thất chính · Không ứng với hào 4 · Hào Ứng

  2. Hào 2 · Lục Nhị

    六二:王臣蹇蹇,匪躬之故。

    Lục Nhị: Bề tôi của vua gặp gian nan chồng chất, không phải vì cớ riêng của bản thân mình.

    Lục Nhị là bề tôi của vua, gian nan chồng chất mà không vì việc riêng. Hào này động thì người xin quẻ gánh việc chung, việc của người trên; khó mà vẫn phải làm. Thành bại chưa bàn, làm hết lòng thì không ai trách.

    Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Cửu Tam

    九三:往蹇來反。

    Cửu Tam: Đi tới thì gặp gian nan, nên quay trở về.

    Cửu Tam đi tới thì gặp hiểm, nên quay trở về. Hào này động thì việc hỏi nên thôi, về giữ chỗ cũ, giữ người nhà; người dưới đang trông vào mình. Cố đi là sa vào chỗ hiểm.

    Đắc chính · Có ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:往蹇來連。

    Lục Tứ: Đi tới thì gặp gian nan, quay lại thì liên kết được với người.

    Lục Tứ đi tới gian nan, quay lại thì liên kết được với người. Hào này động thì việc hỏi một mình không làm nổi; nối tay với người đáng tin, người có sức ở gần thì qua được.

    Đắc chính · Không ứng với hào 1 · Hào Thế

  5. Hào 5 · Cửu Ngũ

    九五:大蹇朋來。

    Cửu Ngũ: Gian nan lớn, bạn bè kéo đến.

    Cửu Ngũ ở giữa nạn lớn mà có bạn kéo đến; ngôi Ngũ trung chính nên cảm được người giúp. Hào này động thì việc hỏi đang khó nhất mà có người đến đỡ; người đứng giữa giữ chính thì quy tụ được người.

    Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Lục

    上六:往蹇來碩,吉;利見大人。

    Thượng Lục: Đi tới thì gặp gian nan, quay lại thì làm nên việc lớn, tốt; lợi cho việc gặp bậc đại nhân.

    Thượng Lục ra ngoài là hết đường, quay lại thì làm nên việc lớn, tốt; lợi gặp bậc đại nhân. Hào này động thì nạn đã đến cùng; về phò người có tài, có thế thì việc hỏi lật được.

    Đắc chính · Có ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Kiển là quẻ nạn: việc hỏi đang tắc, đi tới là gặp hiểm, chưa phải lúc làm. Lời quẻ chỉ đường: lợi tây nam, không lợi đông bắc, tức tìm lối bằng, bỏ lối hiểm; lợi gặp bậc đại nhân, giữ chính thì tốt. Đại Tượng dạy quay về xét mình: việc tắc thì sửa mình trước, không trách người. Sáu hào gần như đều nói đi thì khó, lại thì được. Cửu Ngũ giữa nạn lớn có bạn đến: cầu người giúp thì gỡ. Tóm lại: dừng lại, tìm người giúp, chưa vượt hiểm một mình.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Kiển: duyên đang bị trở ngại vì xa cách, vì gia đình ngăn, vì chuyện khó nói. Ép tiến là gặp hiểm, như lời hào đi thì gian nan. Lùi một bước, nhờ người lớn đứng ra nói, sửa mình trước thì duyên còn. Cưới hỏi lúc này chưa thành.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Kiển: việc đang tắc, đi tới gặp khó, chưa nên đổi việc hay đòi chức. Lợi gặp bậc đại nhân: tìm người trên có thế giúp. Sửa mình trước, chớ trách người. Làm ăn, tiền bạc đang kẹt; giữ vốn, tìm đường bằng, kỵ đi xa, kỵ bỏ vốn vào chỗ hiểm.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Kiển trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Thủy Sơn Kiển
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng LụcTý ThủyTử Tôn
Cửu NgũTuất ThổPhụ Mẫu
Lục TứThân KimHuynh ĐệThế
Cửu TamThân KimHuynh Đệ
Lục NhịNgọ HỏaQuan Quỷ
Sơ LụcThìn ThổPhụ MẫuỨng

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Kim của cung Đoài. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Kiển

Quẻ Thủy Sơn Kiển là quẻ số mấy?
Quẻ Thủy Sơn Kiển (蹇), gọi tắt là quẻ Kiển, là quẻ số 39 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Khảm (Thủy) ở trên và hạ quái Cấn (Sơn) ở dưới.
Quẻ Thủy Sơn Kiển tốt hay xấu?
Kiển là quẻ nạn: việc hỏi đang tắc, đi tới là gặp hiểm, chưa phải lúc làm. Tóm lại: dừng lại, tìm người giúp, chưa vượt hiểm một mình. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Thủy Sơn Kiển có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Thủy Hỏa Ký Tế; Hào 2 động thành quẻ Thủy Phong Tỉnh; Hào 3 động thành quẻ Thủy Địa Tỷ; Hào 4 động thành quẻ Trạch Sơn Hàm; Hào 5 động thành quẻ Địa Sơn Khiêm; Hào 6 động thành quẻ Phong Sơn Tiệm. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Hỏa Trạch Khuê.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.