Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 48 · 井

Quẻ Thủy Phong Tỉnh

Thượng quái Khảm (Thủy) · Hạ quái Tốn (Phong)

Quẻ Tỉnh · Hạ kinh · Cung Chấn, hành Mộc

nguồn nuôi dưỡngbền vữngtu sửaphục vụlàm đến cùng

Thoán từ

Lời quẻ

井:改邑不改井,无喪无得,往來井井。汔至亦未繘井。羸其瓶,凶。

Tỉnh: Cải ấp bất cải tỉnh, vô táng vô đắc, vãng lai tỉnh tỉnh. Hất chí diệc vị duật tỉnh. Luy kỳ bình, hung.

Tỉnh: Đổi làng mà không đổi giếng; giếng không vơi đi cũng không đầy thêm; người đi kẻ lại đều dùng giếng ấy. Gần đến nơi mà dây gàu chưa chạm tới nước giếng, lại làm vỡ cái bình, thì xấu.

Đại tượng

木上有水,井;君子以勞民勸相。

Mộc thượng hữu thủy, Tỉnh; quân tử dĩ lao dân khuyến tướng.

Trên gỗ có nước, ấy là hình ảnh cái giếng; người quân tử noi theo đó mà ủy lạo dân chúng, khuyên mọi người giúp đỡ lẫn nhau.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục

    初六:井泥不食,舊井无禽。

    Sơ Lục: Giếng lắng bùn, không ai dùng để uống; giếng cũ bỏ hoang, đến chim chóc cũng không lui tới.

    Giếng lắng bùn, không ai uống; giếng cũ bỏ hoang, chim cũng không tới. Hào này động thì việc hỏi đã bị bỏ bê lâu, người không còn tìm đến. Chưa nạo lại giếng thì chưa nên mời người; sửa mình trước rồi mới mong được dùng.

    Thất chính · Không ứng với hào 4

  2. Hào 2 · Cửu Nhị

    九二:井谷射鮒,甕敝漏。

    Cửu Nhị: Nước giếng chỉ rỉ xuống như khe hang, tưới cho cá nhỏ; chiếc vò lại nứt rò.

    Nước giếng chỉ rỉ xuống như khe hang, tưới cho cá nhỏ, vò lại nứt rò. Cửu Nhị có tài mà trên không ai ứng. Hào này động thì việc hỏi dùng tài vào việc vụn, đồ nghề hư, chưa thành. Sửa đồ, tìm người trên trước đã.

    Thất chính · Đắc trung · Không ứng với hào 5 · Hào Ứng

  3. Hào 3 · Cửu Tam

    九三:井渫不食,為我心惻,可用汲,王明,並受其福。

    Cửu Tam: Giếng đã khơi trong mà không ai dùng, khiến lòng ta xót xa; nước ấy đã có thể múc lên; nếu nhà vua sáng suốt thì mọi người cùng được hưởng phúc.

    Giếng đã khơi trong mà không ai dùng, khiến lòng ta xót. Hào này động thì người xin quẻ có tài mà chưa gặp người dùng, dù nước đã múc được. Gặp người trên sáng suốt thì cả hai cùng được phúc. Giữ mình trong, chờ người biết.

    Đắc chính · Có ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:井甃,无咎。

    Lục Tứ: Giếng được xây lát thành bằng gạch; không lỗi.

    Giếng được lát thành bằng gạch, không lỗi. Lục Tứ mềm, đúng ngôi, chưa phải lúc múc mà là lúc sửa. Hào này động thì việc hỏi nên dừng lại tu bổ, chỉnh đốn; sửa xong thì dùng được lâu.

    Đắc chính · Không ứng với hào 1

  5. Hào 5 · Cửu Ngũ

    九五:井冽,寒泉食。

    Cửu Ngũ: Nước giếng trong mát, mạch suối lạnh được người múc dùng.

    Nước giếng trong mát, mạch suối lạnh được người múc uống. Cửu Ngũ dương cương trung chính, là hào tốt của quẻ. Hào này động thì việc hỏi thành: cái mình có đã đến tay người cần, được trọng dụng. Giữ cho trong, đừng để đục.

    Đắc chính · Đắc trung · Không ứng với hào 2 · Hào Thế

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Lục

    上六:井收勿幕,有孚元吉。

    Thượng Lục: Giếng đã kéo nước lên, chớ đậy nắp lại; có lòng thành tín thì rất tốt lành.

    Giếng đã kéo nước lên tới miệng, chớ đậy nắp; có lòng thành tín thì rất tốt. Công của giếng trọn ở hào này. Hào này động thì việc hỏi đã thành, lợi rộng; mở ra cho người cùng dùng thì bền, giữ riêng thì cạn.

    Đắc chính · Có ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Tỉnh là quẻ của cái gốc không đổi: việc hỏi không phải chuyện được mất nhanh, mà là giữ một nguồn lâu dài. Lời quẻ phán không mất không được, việc vẫn đều như cũ. Chỗ xấu nằm ở chỗ bỏ dở: dây ngắn, bình vỡ, gần xong mà hỏng. Lời Tượng dạy lo cho người dưới, khuyên người giúp nhau. Chìa khóa ở Cửu Ngũ, nước trong được múc, và Thượng Lục, mở nắp cho người cùng dùng. Kỵ đổi gốc, kỵ bỏ ngang. Tóm lại: giữ nguồn, sửa giếng, làm đến cùng.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Tỉnh: duyên cũ, duyên gần nhà, người quen lâu ngày, như giếng làng không dời. Mối này bền mà không bốc, không mất không được, ngày nào cũng như ngày nào. Lời quẻ răn gần thành mà bỏ ngang thì vỡ bình: đã đến lúc bàn cưới thì đi cho trọn.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Tỉnh: lợi giữ chỗ cũ, nghề cũ, chưa lợi đổi; đổi làng chứ không đổi giếng. Người có tay nghề mà chưa được dùng thì sửa mình, chờ người trên sáng suốt như Cửu Tam. Làm ăn, tiền bạc đều đặn, không lời vọt, không lỗ nặng; kỵ bỏ dở việc đang gần xong.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Tỉnh trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Thủy Phong Tỉnh
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng LụcTý ThủyPhụ Mẫu
Cửu NgũTuất ThổThê TàiThế
Lục TứThân KimQuan Quỷ
Cửu TamDậu KimQuan Quỷ
Cửu NhịHợi ThủyPhụ MẫuỨng
Sơ LụcSửu ThổThê Tài

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Mộc của cung Chấn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Tỉnh

Quẻ Thủy Phong Tỉnh là quẻ số mấy?
Quẻ Thủy Phong Tỉnh (井), gọi tắt là quẻ Tỉnh, là quẻ số 48 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Khảm (Thủy) ở trên và hạ quái Tốn (Phong) ở dưới.
Quẻ Thủy Phong Tỉnh tốt hay xấu?
Tỉnh là quẻ của cái gốc không đổi: việc hỏi không phải chuyện được mất nhanh, mà là giữ một nguồn lâu dài. Tóm lại: giữ nguồn, sửa giếng, làm đến cùng. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Thủy Phong Tỉnh có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Thủy Thiên Nhu; Hào 2 động thành quẻ Thủy Sơn Kiển; Hào 3 động thành quẻ Thuần Khảm; Hào 4 động thành quẻ Trạch Phong Đại Quá; Hào 5 động thành quẻ Địa Phong Thăng; Hào 6 động thành quẻ Thuần Tốn. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.