Quẻ Trạch Thủy Khốn
Thượng quái Đoài (Trạch) · Hạ quái Khảm (Thủy)
Thoán từ
Lời quẻ
困:亨,貞大人吉,无咎,有言不信。
Khốn: Hanh, trinh đại nhân cát, vô cữu, hữu ngôn bất tín.
Khốn: Hanh thông; giữ chính bền thì bậc đại nhân được tốt, không lỗi; có nói ra thì người không tin.
Đại tượng
澤无水,困;君子以致命遂志。
Trạch vô thủy, Khốn; quân tử dĩ trí mệnh toại chí.
Đầm không có nước là hình ảnh của sự khốn cùng; người quân tử noi theo đó mà dám đem cả tính mệnh ra để thực hiện chí hướng của mình.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初六:臀困于株木,入于幽谷,三歲不覿。
Sơ Lục: Mông ngồi khốn trên gốc cây trụi, lạc vào hang sâu tăm tối, ba năm không gặp được ai.
Hào âm ở đáy quẻ, ngồi trên gốc cây trụi không che chở được ai, lại lún vào hang tối. Theo lời hào, đây là lúc dễ tự cô lập; nên cân nhắc đừng chìm sâu vào u uất mà tìm lấy một điểm tựa sáng sủa hơn.
- Hào 2
九二:困于酒食,朱紱方來,利用享祀,征凶,无咎。
Cửu Nhị: Khốn giữa rượu và thức ăn; dải lụa đỏ đang đến; lợi dùng việc dâng lễ tế hưởng; tiến đi thì xấu, không lỗi.
Cửu Nhị cương trung, cái khốn của hào này nằm ở chỗ no đủ mà tài năng chưa được dùng. Dải lụa đỏ gợi hình người ở ngôi trên đang tìm đến. Lời hào khuyên giữ lòng thành như khi dâng lễ, chờ được mời, đừng tự mình xông lên.
- Hào 3
六三:困于石,據于蒺藜,入于其宮,不見其妻,凶。
Lục Tam: Khốn vì đá, tựa vào bụi gai tật lê; vào trong nhà mình mà không thấy vợ mình; xấu.
Lục Tam âm nhu mà ở chỗ dương, tiến thì vấp đá, lui thì dựa vào gai, về nhà lại không thấy người thân. Hào này nhắc rằng bám víu vào chỗ không nên dựa chỉ thêm tổn thương; nên xét lại những gì mình đang níu giữ.
- Hào 4
九四:來徐徐,困于金車,吝,有終。
Cửu Tứ: Đến chậm chạp từ tốn, vì bị chiếc xe vàng làm khốn; đáng hổ thẹn, nhưng rốt cuộc có kết quả.
Cửu Tứ muốn xuống giúp Sơ Lục nhưng bị Cửu Nhị, tức chiếc xe vàng, chắn ngang nên đến chậm. Có chút ngượng ngùng vì sức chưa theo kịp lòng, song lời hào nói rốt cuộc có kết quả: sự giúp đỡ chậm mà chân thành vẫn có giá trị.
- Hào 5
九五:劓刖,困于赤紱,乃徐有說,利用祭祀。
Cửu Ngũ: Bị xẻo mũi, chặt chân, khốn vì người mang dải lụa đỏ; rồi thong thả mới có niềm vui; lợi dùng lòng thành như việc tế tự.
Ở ngôi tôn mà bị bó buộc cả trên lẫn dưới như bị xẻo mũi chặt chân, những người dưới quyền chưa hợp sức. Theo lời hào, niềm vui đến từ từ nếu bạn giữ sự trung chính và thành kính, không nóng vội dùng quyền để gỡ rối.
- Hào 6 (Thượng)
上六:困于葛藟,于臲卼,曰動悔。有悔,征吉。
Thượng Lục: Khốn vì dây sắn dây leo quấn, ở nơi chênh vênh không yên; tự nhủ rằng hễ động là hối; đã biết ăn năn thì tiến đi được tốt.
Cái khốn đã đến cùng, như bị dây leo quấn trên chỗ chênh vênh. Nỗi sợ “động là hối” có thể giữ chân bạn mãi. Lời hào gợi ý nhìn lại sai sót, thành thật ăn năn rồi dứt khoát bước ra, vì khốn đến cực thì có đường thông.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Gieo được Khốn, bạn có thể đang thấy mình bị bó buộc từ nhiều phía mà lời giải thích chưa được ai lắng nghe. Quẻ gợi ý giữ vững điều mình cho là đúng và bớt phân trần, vì lúc này việc làm bền bỉ có sức thuyết phục hơn lời nói. Hãy tự hỏi: điều gì thật sự đang trói buộc mình, hoàn cảnh bên ngoài hay nỗi nản trong lòng? Mình có đang vùng vẫy vội vàng khiến tình thế rối thêm không? Và chí hướng nào đáng để mình kiên nhẫn giữ lấy?
Với câu hỏi tình duyên
Trong tình cảm, Khốn gợi giai đoạn khó nói nên lời: một người thấy mình không được hiểu, hoặc cả hai bị hoàn cảnh ràng buộc. Thay vì tranh luận, nên cân nhắc thể hiện bằng sự kiên nhẫn và việc làm cụ thể. Hãy tự hỏi mình đang dựa vào đâu, kẻo tựa phải bụi gai như Lục Tam.
Với câu hỏi công việc
Về công việc, quẻ nói đến lúc nguồn lực cạn, tài năng chưa được dùng hoặc bị người chắn đường. Lời quẻ đề cao sự bền chí hơn lời biện bạch. Nên cân nhắc giữ vững chuẩn mực, làm tốt phần việc trong tầm tay, chờ người thấu hiểu, tránh những bước liều lĩnh chỉ để thoát nhanh.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.