Quẻ Trạch Hỏa Cách
Thượng quái Đoài (Trạch) · Hạ quái Ly (Hỏa)
Thoán từ
Lời quẻ
革:巳日乃孚,元亨。利貞。悔亡。
Cách: Tị nhật nãi phu, nguyên hanh. Lợi trinh. Hối vong.
Cách: Đến ngày Tị mới được người tin theo; rất hanh thông. Lợi về bền giữ điều chính. Mọi ăn năn đều tiêu mất.
Đại tượng
澤中有火,革;君子以治歷明時。
Trạch trung hữu hỏa, Cách; quân tử dĩ trị lịch minh thời.
Trong đầm có lửa, ấy là hình ảnh của sự biến đổi; người quân tử noi theo đó mà sửa sang lịch pháp, làm sáng rõ thời tiết bốn mùa.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初九:鞏用黃牛之革。
Sơ Cửu: Buộc giữ cho chặt bằng da bò vàng.
Hào dương ở đầu quẻ, thời đổi mới chưa tới, nên tự buộc mình bằng da bò vàng, tức giữ đạo trung và sự bền chặt. Lời hào khuyên chưa vội hành động; hãy dùng thời gian này để củng cố và quan sát.
- Hào 2
六二:巳日乃革之,征吉,无咎。
Lục Nhị: Đến ngày Tị mới tiến hành thay đổi; tiến đi thì tốt, không lỗi.
Lục Nhị trung chính, lại ứng với Cửu Ngũ ở trên, là người có đủ điều kiện để thay đổi. Nhưng lời hào vẫn nhấn chữ “đến ngày”: khi thời đã chín thì tiến hành, được việc mà không lỗi.
- Hào 3
九三:征凶,貞厲,革言三就,有孚。
Cửu Tam: Tiến đi thì xấu, dù giữ chính vẫn có nguy; lời bàn về việc đổi thay đã ba lần xét kỹ mà thành, thì được lòng tin.
Cửu Tam cương mà ở cuối quẻ dưới, dễ nóng vội. Lời hào cảnh báo vội đi thì xấu, cố giữ cũng nguy. Nên đem kế hoạch ra bàn đi bàn lại, lắng nghe nhiều phía; khi mọi người đã đồng thuận mới hành động.
- Hào 4
九四:悔亡,有孚改命,吉。
Cửu Tứ: Ăn năn tiêu mất; có lòng tin mà đổi mệnh, tốt.
Đến Cửu Tứ, thời thay đổi đã qua nửa, nước và lửa giao nhau. Có lòng thành được người tin thì việc đổi mới lớn cũng thuận. Lời hào gợi ý rằng lúc này sự do dự có thể lắng xuống, miễn là động cơ ngay thẳng.
- Hào 5
九五:大人虎變,未占有孚。
Cửu Ngũ: Bậc đại nhân biến đổi như vằn cọp rực rỡ; chưa cần bói đã có lòng tin.
Bậc đại nhân đổi mới như vằn cọp, rõ ràng và rực rỡ, người khác nhìn vào là tin mà không cần bói hỏi. Hào này gợi rằng uy tín thật sự đến từ sự nhất quán giữa lời và việc qua thời gian dài.
- Hào 6 (Thượng)
上六:君子豹變,小人革面,征凶,居貞吉。
Thượng Lục: Người quân tử biến đổi như vằn báo, kẻ tiểu nhân đổi sắc mặt; tiến đi nữa thì xấu, ở yên giữ chính thì tốt.
Sự đổi mới đã thành: người quân tử đổi như vằn báo, người thường cũng đổi ít nhất ở vẻ ngoài. Lời hào khuyên dừng ở đây, giữ sự ổn định; tiếp tục thúc ép thay đổi sâu hơn thì dễ sinh bất ổn.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Khi gặp Cách, bạn có thể đang đứng trước nhu cầu đổi mới: một thói quen, một cách làm, một mối quan hệ đã không còn hợp. Quẻ gợi ý đừng đổi chỉ vì chán, mà hãy xét xem thời điểm đã chín chưa, lý do có đủ chính đáng để người xung quanh tin theo không. Theo lời hào, lời bàn cần được xét lại nhiều lần trước khi hành động. Và khi đã đổi xong, nên biết dừng lại để củng cố, thay vì tiếp tục xáo trộn.
Với câu hỏi tình duyên
Trong tình cảm, Cách phản ánh một giai đoạn cần làm mới: cách giao tiếp, thói quen chung, hay kỳ vọng của mỗi người. Thay đổi chỉ bền khi cả hai cùng hiểu và tin lý do. Nên cân nhắc trò chuyện nhiều lần, từ tốn, thay vì đột ngột đòi hỏi người kia phải khác đi.
Với câu hỏi công việc
Về sự nghiệp, quẻ nói đến cải tổ, đổi hướng hoặc làm mới cách làm cũ. Lời quẻ đặt trọng tâm vào thời điểm và sự chính đáng. Nên cân nhắc chuẩn bị kỹ, trình bày cho người liên quan hiểu, lấy được sự đồng thuận rồi mới triển khai; khi đã thành thì ổn định lại.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.