Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 49 · 革

Quẻ Trạch Hỏa Cách

Thượng quái Đoài (Trạch) · Hạ quái Ly (Hỏa)

Quẻ Cách · Hạ kinh · Cung Khảm, hành Thủy

đổi mớiđúng thờilòng tincải cáchthận trọng

Thoán từ

Lời quẻ

革:巳日乃孚,元亨。利貞。悔亡。

Cách: Tị nhật nãi phu, nguyên hanh. Lợi trinh. Hối vong.

Cách: Đến ngày Tị mới được người tin theo; rất hanh thông. Lợi về bền giữ điều chính. Mọi ăn năn đều tiêu mất.

Đại tượng

澤中有火,革;君子以治歷明時。

Trạch trung hữu hỏa, Cách; quân tử dĩ trị lịch minh thời.

Trong đầm có lửa, ấy là hình ảnh của sự biến đổi; người quân tử noi theo đó mà sửa sang lịch pháp, làm sáng rõ thời tiết bốn mùa.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Cửu

    初九:鞏用黃牛之革。

    Sơ Cửu: Buộc giữ cho chặt bằng da bò vàng.

    Sơ Cửu buộc chặt bằng da bò vàng: thời đổi chưa tới, sức còn ở dưới. Hào này động thì việc hỏi chưa được đổi, chưa được làm; giữ nếp cũ, giữ đạo trung thì yên. Động sớm là hỏng việc.

    Đắc chính · Không ứng với hào 4 · Hào Ứng

  2. Hào 2 · Lục Nhị

    六二:巳日乃革之,征吉,无咎。

    Lục Nhị: Đến ngày Tị mới tiến hành thay đổi; tiến đi thì tốt, không lỗi.

    Lục Nhị trung chính, trên có Cửu Ngũ ứng: người đủ tư cách làm việc đổi. Hào này động thì đến ngày mới đổi, đổi rồi tiến lên thì tốt, không lỗi. Đã đến thời mà còn ngồi chờ là để lỡ việc.

    Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Cửu Tam

    九三:征凶,貞厲,革言三就,有孚。

    Cửu Tam: Tiến đi thì xấu, dù giữ chính vẫn có nguy; lời bàn về việc đổi thay đã ba lần xét kỹ mà thành, thì được lòng tin.

    Cửu Tam cương quá mà không trung, nóng muốn đổi ngay. Hào này động thì tiến là xấu, cố giữ cũng nguy. Lời bàn việc đổi phải xét đi xét lại ba lần cho thành, người mới tin; có tin rồi mới làm.

    Đắc chính · Có ứng với hào 6

  4. Hào 4 · Cửu Tứ

    九四:悔亡,有孚改命,吉。

    Cửu Tứ: Ăn năn tiêu mất; có lòng tin mà đổi mệnh, tốt.

    Cửu Tứ ở chỗ nước lửa giao nhau, thời đổi đã tới. Hào này động thì hối tiêu mất, lòng thành được người tin, đổi mệnh mà tốt. Việc lớn, việc đổi chủ, đổi hướng lúc này nên làm.

    Thất chính · Không ứng với hào 1 · Hào Thế

  5. Hào 5 · Cửu Ngũ

    九五:大人虎變,未占有孚。

    Cửu Ngũ: Bậc đại nhân biến đổi như vằn cọp rực rỡ; chưa cần bói đã có lòng tin.

    Cửu Ngũ là đại nhân đổi như vằn cọp: rõ ràng, rực rỡ, chưa cần bói người đã tin. Hào này động là hào tốt nhất của quẻ, việc đổi thành, trên dưới đều theo. Người làm chủ nên ra tay.

    Đắc chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Lục

    上六:君子豹變,小人革面,征凶,居貞吉。

    Thượng Lục: Người quân tử biến đổi như vằn báo, kẻ tiểu nhân đổi sắc mặt; tiến đi nữa thì xấu, ở yên giữ chính thì tốt.

    Thượng Lục: quân tử đổi như vằn báo, tiểu nhân đổi sắc mặt, việc đổi đã xong. Hào này động thì tiến nữa là xấu, ở yên giữ chính là tốt. Người ngoài chỉ theo bề mặt thì để đó, không ép thêm.

    Đắc chính · Có ứng với hào 3

Luận quẻ

Lời bàn

Gặp Cách là việc hỏi đã đến lúc phải đổi: cách cũ không giữ được nữa. Lời quẻ phán đổi đúng ngày, đổi vì lẽ chính thì rất hanh thông và hối tan; đổi sớm, đổi vì chán thì người không theo. Đại Tượng dạy sửa lịch cho rõ bốn mùa: biết thời rồi mới làm. Cửu Tam là chỗ then chốt, lời bàn việc đổi phải xét ba lần mới được tin. Đổi xong thì ở yên như Thượng Lục, tiến nữa là xấu. Tóm lại: đúng thời thì đổi, đổi có lý, xong thì dừng.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Cách: duyên cũ đến lúc phải đổi, đổi cách ở với nhau hoặc đổi người. Ly và Đoài như hai cô gái chung nhà mà chí không hợp. Đổi phải đúng lúc, nói rõ lẽ phải như hào Tam bàn ba lần thì người kia mới tin. Mối mới đợi đến ngày mới thành.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Cách: lợi đổi việc, đổi chỗ, đổi cách làm, nhưng phải đến ngày mới đổi. Người dưới muốn cải tổ thì trình cấp trên ba lần cho rõ; người làm chủ ra lệnh thì người theo, như Cửu Ngũ. Làm ăn, tiền bạc lợi đổi mặt hàng, đổi lối buôn; đổi rồi thì giữ.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Cách trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Trạch Hỏa Cách
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng LụcMùi ThổQuan Quỷ
Cửu NgũDậu KimPhụ Mẫu
Cửu TứHợi ThủyHuynh ĐệThế
Cửu TamHợi ThủyHuynh Đệ
Lục NhịSửu ThổQuan Quỷ
Sơ CửuMão MộcTử TônỨng

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Thủy của cung Khảm. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Cách

Quẻ Trạch Hỏa Cách là quẻ số mấy?
Quẻ Trạch Hỏa Cách (革), gọi tắt là quẻ Cách, là quẻ số 49 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Đoài (Trạch) ở trên và hạ quái Ly (Hỏa) ở dưới.
Quẻ Trạch Hỏa Cách tốt hay xấu?
Gặp Cách là việc hỏi đã đến lúc phải đổi: cách cũ không giữ được nữa. Tóm lại: đúng thời thì đổi, đổi có lý, xong thì dừng. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Trạch Hỏa Cách có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Trạch Sơn Hàm; Hào 2 động thành quẻ Trạch Thiên Quải; Hào 3 động thành quẻ Trạch Lôi Tùy; Hào 4 động thành quẻ Thủy Hỏa Ký Tế; Hào 5 động thành quẻ Lôi Hỏa Phong; Hào 6 động thành quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Sơn Thủy Mông.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.