Quẻ số 50 · 鼎

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh

Thượng quái Ly (Hỏa) · Hạ quái Tốn (Phong)

Quẻ Đỉnh · Hạ kinh · Cung Ly, hành Hỏa

nuôi dưỡngvị trí chính đángtrọng dụngổn địnhvừa sức

Thoán từ

Lời quẻ

鼎：元吉，亨。

Đỉnh: Nguyên cát, hanh.

Đỉnh: Rất tốt lành, hanh thông.

Đại tượng

木上有火，鼎；君子以正位凝命。

Mộc thượng hữu hỏa, Đỉnh; quân tử dĩ chính vị ngưng mệnh.

Trên gỗ có lửa, ấy là hình ảnh cái vạc; người quân tử noi theo đó mà giữ ngôi vị cho ngay chính, làm cho mệnh lệnh được ngưng tụ vững bền.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục
初六：鼎顛趾，利出否，得妾以其子，无咎。
Sơ Lục: Vạc lật chổng chân lên, lợi cho việc đổ bỏ cặn xấu; lấy được người thiếp mà nhờ đó có con; không lỗi.
Sơ Lục vạc lật chân, nhờ vậy đổ được cặn xấu ra, như lấy thiếp mà nhờ có con. Hào này động thì chỗ hỏng hóa ra dịp dọn cũ làm mới, người phận thấp được dùng; không lỗi.
Thất chính · Có ứng với hào 4
Giảng hào 1 Hào này động: biến quẻ Hỏa Thiên Đại Hữu
Hào 2 · Cửu Nhị
九二：鼎有實，我仇有疾，不我能即，吉。
Cửu Nhị: Vạc có thức ăn đầy; kẻ sánh đôi với ta mắc tật xấu, không thể đến gần ta được; tốt.
Cửu Nhị cương trung, vạc đầy thức ăn: có thực tài, có của. Kẻ đối đầu có tật mà không đến gần được. Hào này động thì việc hỏi tốt; giữ mình cẩn thận, không để kẻ xấu bám vào.
Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5 · Hào Thế
Giảng hào 2 Hào này động: biến quẻ Hỏa Sơn Lữ
Hào 3 · Cửu Tam
九三：鼎耳革，其行塞，雉膏不食，方雨虧悔，終吉。
Cửu Tam: Tai vạc bị thay đổi, việc khiêng vạc bị tắc, mỡ chim trĩ không ai được ăn; đến khi mưa xuống thì ăn năn vơi bớt, rốt cuộc tốt.
Cửu Tam tai vạc bị đổi, khiêng không đi được, mỡ chim trĩ không ai ăn: có tài mà chưa được dùng. Hào này động thì trước có hối, đợi âm dương hòa như trời đổ mưa thì hối vơi, rốt cuộc tốt.
Đắc chính · Không ứng với hào 6
Giảng hào 3 Hào này động: biến quẻ Hỏa Thủy Vị Tế
Hào 4 · Cửu Tứ
九四：鼎折足，覆公餗，其形渥，凶。
Cửu Tứ: Vạc gãy chân, đổ cả thức ăn dâng bậc công, thân mình ướt nhơ; xấu.
Cửu Tứ vạc gãy chân, đổ cháo dâng bậc công, thân mình ướt nhơ: xấu. Hào này động thì việc hỏi đổ vì đức mỏng mà ngôi cao, sức nhỏ mà gánh nặng, giao việc cho người không xứng. Kỵ nhận việc quá sức.
Thất chính · Có ứng với hào 1
Giảng hào 4 Hào này động: biến quẻ Sơn Phong Cổ
Hào 5 · Lục Ngũ
六五：鼎黃耳金鉉，利貞。
Lục Ngũ: Vạc có tai màu vàng, đòn xỏ tai bằng kim loại; lợi về giữ chính bền.
Lục Ngũ tai vạc màu vàng, đòn xỏ bằng kim: giữ đạo trung, biết dựa người cương chính. Hào này động thì lợi giữ chính bền, việc hỏi thành nhờ người giỏi giúp. Ngồi trên thì mở lòng dùng người.
Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2 · Hào Ứng
Giảng hào 5 Hào này động: biến quẻ Thiên Phong Cấu
Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu
上九：鼎玉鉉，大吉，无不利。
Thượng Cửu: Vạc có đòn xỏ bằng ngọc; rất tốt, không gì là không lợi.
Thượng Cửu vạc có đòn ngọc, cứng mà ôn nhuận: rất tốt, không gì không lợi. Hào này động thì việc hỏi đến chỗ trọn, công thành, danh đứng. Đã thành thì giữ mềm như ngọc, không cậy cứng.
Thất chính · Không ứng với hào 3
Giảng hào 6 Hào này động: biến quẻ Lôi Phong Hằng

Luận quẻ

Lời bàn

Quẻ Đỉnh là quẻ được ngôi, được dùng: lời quẻ phán nguyên cát, hanh, việc hỏi lớn mà thành. Đại Tượng dạy giữ ngôi cho chính, làm cho mệnh lệnh đứng vững: ngồi đúng chỗ thì nói một lời người theo. Chỗ phải giữ là Cửu Tứ, vạc gãy chân, đổ cháo của công, vì gánh quá sức và giao việc cho người không xứng. Nên dùng người hiền, dọn cặn cũ trước khi nấu mới. Tóm lại: ngôi chính, người xứng, sức vừa thì việc lớn thành.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Đỉnh: duyên thành, lại thành nhà thành cửa, vì vạc là vật nấu nuôi cả nhà. Vạc đứng vững khi ba chân đều chắc: hai người giữ đúng phận, gia đình hai bên thuận. Hào Nhị răn kẻ có tật muốn chen vào: giữ mình thì người ấy không đến gần được.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Đỉnh: được ngôi, được giao việc lớn, lên chức hay về chỗ mới đều thuận. Đại Tượng dạy ngồi cho chính ngôi, lời ra phải đứng. Chỉ kỵ như Cửu Tứ: nhận việc quá sức, dùng người không xứng thì vạc gãy chân. Làm ăn, tiền bạc lợi việc chính danh, hàng thật, người tin được.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Đỉnh trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Hỏa Phong Đỉnh
Hào	Nạp Giáp	Lục Thân	Thế Ứng
Thượng Cửu	Tỵ Hỏa	Huynh Đệ
Lục Ngũ	Mùi Thổ	Tử Tôn	Ứng
Cửu Tứ	Dậu Kim	Thê Tài
Cửu Tam	Dậu Kim	Thê Tài
Cửu Nhị	Hợi Thủy	Quan Quỷ	Thế
Sơ Lục	Sửu Thổ	Tử Tôn

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Hỏa của cung Ly. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Đỉnh

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh là quẻ số mấy?

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh (鼎), gọi tắt là quẻ Đỉnh, là quẻ số 50 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Hạ kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Ly (Hỏa) ở trên và hạ quái Tốn (Phong) ở dưới.

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh tốt hay xấu?

Quẻ Đỉnh là quẻ được ngôi, được dùng: lời quẻ phán nguyên cát, hanh, việc hỏi lớn mà thành. Tóm lại: ngôi chính, người xứng, sức vừa thì việc lớn thành. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh có hào động thì biến thành quẻ gì?

Hào 1 động thành quẻ Hỏa Thiên Đại Hữu; Hào 2 động thành quẻ Hỏa Sơn Lữ; Hào 3 động thành quẻ Hỏa Thủy Vị Tế; Hào 4 động thành quẻ Sơn Phong Cổ; Hào 5 động thành quẻ Thiên Phong Cấu; Hào 6 động thành quẻ Lôi Phong Hằng. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Thủy Lôi Truân.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.