Bỏ qua đến nội dung
Quẻ số 18 · 蠱

Quẻ Sơn Phong Cổ

Thượng quái Cấn (Sơn) · Hạ quái Tốn (Phong)

Quẻ Cổ · Thượng kinh · Cung Tốn, hành Mộc

chấn chỉnhsửa saidi sảnđổi mớitrách nhiệm

Thoán từ

Lời quẻ

蠱:元亨。利涉大川。先甲三日,後甲三日。

Cổ: Nguyên hanh. Lợi thiệp đại xuyên. Tiên giáp tam nhật, hậu giáp tam nhật.

Cổ: Rất hanh thông. Lợi cho việc vượt sông lớn. Trước ngày giáp ba ngày, sau ngày giáp ba ngày.

Đại tượng

山下有風,蠱;君子以振民育德。

Sơn hạ hữu phong, Cổ; quân tử dĩ chấn dân dục đức.

Dưới núi có gió là Cổ; người quân tử theo đó mà chấn hưng dân chúng, nuôi dưỡng đức hạnh.

Hào từ

Sáu hào của quẻ

Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.

  1. Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục

    初六:幹父之蠱,有子考,无咎,厲終吉。

    Sơ Lục: Gánh vác sửa sang việc hư hỏng của cha; có con như thế thì cha không lỗi; tuy nguy nhưng cuối cùng tốt.

    Sơ Lục sửa việc hư của cha khi cái hư còn mới: có con như thế thì cha khỏi lỗi. Hào này động thì việc hỏi có nguy, nhưng biết lo mà làm thì cuối cùng tốt. Sửa sớm lúc còn nhẹ, không để lâu.

    Thất chính · Không ứng với hào 4

  2. Hào 2 · Cửu Nhị

    九二:幹母之蠱,不可貞。

    Cửu Nhị: Sửa sang việc hư hỏng của mẹ, không nên quá cứng cỏi cố chấp.

    Cửu Nhị cương mà ứng với Lục Ngũ nhu, như con sửa việc hư của mẹ. Hào này động thì việc phải sửa nhưng không được cứng giữ lẽ của mình. Mềm tay, giữ đạo trung thì xong; ép quá là tổn tình nghĩa.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 5

  3. Hào 3 · Cửu Tam

    九三:幹父之蠱,小有悔,无大咎。

    Cửu Tam: Sửa sang việc hư hỏng của cha, có chút hối, không lỗi lớn.

    Cửu Tam cương quá mà không trung, sửa việc cha mạnh tay nên có chút hối. Hào này động thì việc hỏi có va chạm, nhưng không lỗi lớn vì làm đúng việc phải làm. Sửa thì cứ sửa, chỉ bớt nóng.

    Đắc chính · Không ứng với hào 6 · Hào Thế

  4. Hào 4 · Lục Tứ

    六四:裕父之蠱,往見吝。

    Lục Tứ: Dung dưỡng việc hư hỏng của cha; cứ thế mà đi thì gặp điều đáng tiếc.

    Lục Tứ âm nhu ở vị âm, khoan dung cái hư của cha mà không sửa. Hào này động thì việc hỏi bị để mặc, cứ thế mà đi thì gặp điều đáng tiếc. Kỵ nhân nhượng, kỵ trì hoãn; chỗ hư càng để càng lan.

    Đắc chính · Không ứng với hào 1

  5. Hào 5 · Lục Ngũ

    六五:幹父之蠱,用譽。

    Lục Ngũ: Sửa sang việc hư hỏng của cha, được tiếng khen.

    Lục Ngũ nhu ở ngôi tôn, ứng với Cửu Nhị cương trung, biết dùng người giỏi sửa việc cũ nên được tiếng khen. Hào này động thì việc hỏi được sửa xong, danh tiếng tốt. Giao việc cho người có tài thì thành.

    Thất chính · Đắc trung · Có ứng với hào 2

  6. Hào 6 (Thượng) · Thượng Cửu

    上九:不事王侯,高尚其事。

    Thượng Cửu: Không phụng sự vương hầu, giữ việc của mình cho thanh cao.

    Thượng Cửu ở ngoài việc, không thờ vương hầu, giữ việc mình cho thanh cao. Hào này động thì việc hỏi không còn là việc của người xin quẻ: lui ra thì giữ được tiếng. Kỵ chen vào việc danh lợi của người.

    Thất chính · Không ứng với hào 3 · Hào Ứng

Luận quẻ

Lời bàn

Quẻ Cổ phán việc hỏi đang hư từ lâu, không phải hỏng một sớm một chiều. Nhưng lời quẻ nói nguyên hanh, lợi vượt sông lớn: chịu ra tay sửa thì thông. Đại Tượng dạy chấn dân dục đức, tức khuấy cái trì trệ dậy rồi nuôi lại nếp tốt. Lục Ngũ giữ then chốt: sửa việc cũ mà dùng người giỏi thì được khen. Nên xét gốc ba ngày trước, lo hậu quả ba ngày sau; kỵ dung túng như Lục Tứ. Tóm lại: chỗ hư phải sửa ngay, sửa từ gốc, sửa mà giữ tình.

Với câu hỏi tình duyên

Hỏi duyên được Cổ: giữa hai người có chuyện cũ chưa gỡ, nợ cũ, thói cũ hay việc nhà hai bên. Duyên còn giữ được nếu chịu sửa từ gốc. Hào Nhị răn mềm tay; hào Tứ răn để mặc thì tan. Mối đang hư mà không ai chịu sửa thì nên dứt.

Với câu hỏi công việc, làm ăn

Hỏi công việc được Cổ: chỗ làm có việc tồn đọng, nề nếp hư từ đời trước. Người dám nhận phần chỉnh đốn thì được cấp trên trọng, như Lục Ngũ được khen. Đổi việc lúc này chưa lợi bằng ở lại sửa. Làm ăn, tiền bạc phải dọn nợ cũ, sổ sách cũ trước rồi mới mở việc mới.

Lục Hào · Nạp Giáp

Quẻ Cổ trong Lục Hào

Nạp Giáp, Lục Thân và Thế Ứng của sáu hào quẻ Sơn Phong Cổ
HàoNạp GiápLục ThânThế Ứng
Thượng CửuDần MộcHuynh ĐệỨng
Lục NgũTý ThủyPhụ Mẫu
Lục TứTuất ThổThê Tài
Cửu TamDậu KimQuan QuỷThế
Cửu NhịHợi ThủyPhụ Mẫu
Sơ LụcSửu ThổThê Tài

Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Mộc của cung Tốn. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.

Hỏi đáp về quẻ Cổ

Quẻ Sơn Phong Cổ là quẻ số mấy?
Quẻ Sơn Phong Cổ (蠱), gọi tắt là quẻ Cổ, là quẻ số 18 trong 64 quẻ Kinh Dịch theo thứ tự Văn Vương, thuộc Thượng kinh. Quẻ ghép từ thượng quái Cấn (Sơn) ở trên và hạ quái Tốn (Phong) ở dưới.
Quẻ Sơn Phong Cổ tốt hay xấu?
Quẻ Cổ phán việc hỏi đang hư từ lâu, không phải hỏng một sớm một chiều. Tóm lại: chỗ hư phải sửa ngay, sửa từ gốc, sửa mà giữ tình. Gặp hào động thì lời của hào ấy và quẻ biến quyết định thêm việc thành hay bại.
Quẻ Sơn Phong Cổ có hào động thì biến thành quẻ gì?
Hào 1 động thành quẻ Sơn Thiên Đại Súc; Hào 2 động thành quẻ Thuần Cấn; Hào 3 động thành quẻ Sơn Thủy Mông; Hào 4 động thành quẻ Hỏa Phong Đỉnh; Hào 5 động thành quẻ Thuần Tốn; Hào 6 động thành quẻ Địa Phong Thăng. Cả sáu hào cùng động thì thành quẻ Trạch Lôi Tùy.

Quẻ liên quan

Bài viết liên quan

Tất cả bài Kinh Dịch

Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ cho câu hỏi của bạn

Nguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.