Quẻ Địa Sơn Khiêm

1. Hào 1 (Sơ)

   初六：謙謙君子，用涉大川，吉。

   Sơ Lục: Người quân tử khiêm rồi lại khiêm, dùng đức ấy mà vượt sông lớn, tốt.

   Hào đầu âm nhu ở dưới cùng, khiêm rồi lại khiêm. Lời hào cho rằng với thái độ khiêm cẩn ấy, ngay cả việc khó như vượt sông lớn cũng có thể đi qua. Nên cân nhắc bắt đầu việc mới với tinh thần học hỏi.

2. Hào 2

   六二：鳴謙，貞吉。

   Lục Nhị: Đức khiêm vang ra bên ngoài, giữ chính thì tốt.

   Đức khiêm của hào hai có trung chính từ bên trong nên tự vang ra ngoài, được người biết đến. Lời hào nhắc giữ sự chân thật: tiếng khiêm có giá trị khi xuất phát từ lòng, không phải khi được dựng lên để tạo hình ảnh.

3. Hào 3

   九三：勞謙君子，有終吉。

   Cửu Tam: Người quân tử có công lao mà vẫn khiêm, giữ được đến cuối, tốt.

   Hào ba là hào dương duy nhất, gánh nhiều công lao nhất mà vẫn khiêm. Lời hào gợi rằng người làm nhiều mà không kể công thường giữ được lòng người lâu dài. Nên cân nhắc tiếp tục bền bỉ mà không đòi hỏi sự ghi nhận.

4. Hào 4

   六四：无不利，撝謙。

   Lục Tứ: Không gì không lợi, khi biết phát huy đức khiêm trong mọi việc.

   Hào tư ở trên hào ba có công, lại gần ngôi tôn, nên cần phát huy đức khiêm trong mọi cử chỉ. Lời hào gợi ý khiêm với người trên, nhường với người có công; như vậy thì không có gì bất lợi.

5. Hào 5

   六五：不富，以其鄰，利用侵伐，无不利。

   Lục Ngũ: Không cần giàu mà được láng giềng cùng theo; lợi cho việc dùng binh chinh phạt, không gì không lợi.

   Hào năm ở ngôi tôn mà mềm mỏng, không dựa vào giàu có mà vẫn được người theo. Nhưng lời hào cũng nói lợi cho việc chinh phạt: với những gì ngang trái không chịu phục, người khiêm vẫn cần quả quyết xử lý.

6. Hào 6 (Thượng)

   上六：鳴謙，利用行師，征邑國。

   Thượng Lục: Tiếng khiêm vang ra; lợi cho việc dùng quân, để chinh phạt trong ấp nước của mình.

   Hào trên có tiếng khiêm vang xa nhưng chí chưa được thỏa. Lời hào khuyên dùng sức để chỉnh đốn trong phạm vi của mình, tức là tự sửa mình và việc nhà, trước khi mong đổi thay những điều bên ngoài.

Gặp Khiêm, bạn được mời nhìn lại cách mình đứng giữa người khác. Quẻ gợi ý rằng tài năng và công lao không mất đi khi mình không khoe; ngược lại, chúng được tin cậy hơn. Nên cân nhắc: mình có đang cần được công nhận đến mức làm người khác mệt mỏi? Có nguồn lực nào mình đang giữ thừa trong khi người bên cạnh thiếu? Đồng thời, hào năm và hào trên nhắc rằng khiêm không có nghĩa là né tránh; khi cần giữ lẽ phải, vẫn nên hành động.

Quẻ liên quan

• Quẻ Thác (đảo âm dương)Thiên Trạch LýMọi hào đổi âm thành dương và ngược lại
• Quẻ Tổng (lật ngược)Lôi Địa DựNhìn tình thế từ phía đối diện
• Quẻ Hỗ (hào 2–5)Lôi Thủy GiảiDiễn biến ẩn bên trong quẻ