Quẻ Địa Sơn Khiêm
Thượng quái Khôn (Địa) · Hạ quái Cấn (Sơn)
Quẻ Khiêm · Thượng kinh · Cung Đoài, hành Kim
Thoán từ
Lời quẻ
謙:亨,君子有終。
Khiêm: Hanh, quân tử hữu chung.
Khiêm: Hanh thông; người quân tử giữ được trọn đến cuối.
Đại tượng
地中有山,謙;君子以裒多益寡,稱物平施。
Địa trung hữu sơn, Khiêm; quân tử dĩ bầu đa ích quả, xứng vật bình thi.
Trong lòng đất có núi là Khiêm; người quân tử theo đó mà bớt chỗ nhiều, thêm chỗ ít, cân lường sự vật mà ban phát cho đều.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế. Hào dương ở vị lẻ, hào âm ở vị chẵn là đắc chính; hào 2 và hào 5 là đắc trung; hai hào cách nhau ba vị mà khác âm dương thì có ứng.
- Hào 1 (Sơ) · Sơ Lục
初六:謙謙君子,用涉大川,吉。
Sơ Lục: Người quân tử khiêm rồi lại khiêm, dùng đức ấy mà vượt sông lớn, tốt.
Sơ Lục mềm ở dưới cùng, khiêm rồi lại khiêm, dùng đức ấy mà vượt sông lớn: tốt. Hào này động thì việc hỏi dù khó cũng qua được, nhờ người xin quẻ chịu đứng thấp, chịu học. Việc xa, việc lớn đều lợi đi.
Thất chính · Không ứng với hào 4
- Hào 2 · Lục Nhị
六二:鳴謙,貞吉。
Lục Nhị: Đức khiêm vang ra bên ngoài, giữ chính thì tốt.
Lục Nhị trung chính, đức khiêm ở trong mà tiếng vang ra ngoài; giữ chính thì tốt. Hào này động thì việc hỏi được người biết tiếng, có người nói giúp. Tiếng tốt là do lòng thật, không do tự khoe.
Đắc chính · Đắc trung · Không ứng với hào 5 · Hào Ứng
- Hào 3 · Cửu Tam
九三:勞謙君子,有終吉。
Cửu Tam: Người quân tử có công lao mà vẫn khiêm, giữ được đến cuối, tốt.
Cửu Tam là hào dương duy nhất, có công lao nhất mà vẫn khiêm, giữ được đến cuối: tốt. Hào này động thì việc hỏi thành nhờ chịu khó, muôn người phục. Làm nhiều không kể công thì việc trọn vẹn.
Đắc chính · Có ứng với hào 6
- Hào 4 · Lục Tứ
六四:无不利,撝謙。
Lục Tứ: Không gì không lợi, khi biết phát huy đức khiêm trong mọi việc.
Lục Tứ ở trên Cửu Tam có công, dưới gần Lục Ngũ, phải phát huy đức khiêm trong mọi việc thì không gì không lợi. Hào này động thì việc hỏi thuận; nhún với người trên, nhường người có công thì được lòng cả hai bên.
Đắc chính · Không ứng với hào 1
- Hào 5 · Lục Ngũ
六五:不富,以其鄰,利用侵伐,无不利。
Lục Ngũ: Không cần giàu mà được láng giềng cùng theo; lợi cho việc dùng binh chinh phạt, không gì không lợi.
Lục Ngũ ở ngôi tôn, không cậy giàu mà láng giềng cùng theo; với kẻ không phục thì lợi dùng sức trị, không gì không lợi. Hào này động thì việc hỏi thành; khiêm mà vẫn quả quyết, chỗ nào ngang trái thì phải xử.
Thất chính · Đắc trung · Không ứng với hào 2 · Hào Thế
- Hào 6 (Thượng) · Thượng Lục
上六:鳴謙,利用行師,征邑國。
Thượng Lục: Tiếng khiêm vang ra; lợi cho việc dùng quân, để chinh phạt trong ấp nước của mình.
Thượng Lục tiếng khiêm vang xa mà chí chưa thỏa, chỉ lợi dùng quân sửa trong ấp nước mình. Hào này động thì việc hỏi chưa với ra ngoài được; lợi chấn chỉnh việc nhà, việc trong trước, rồi mới tính chuyện lớn.
Đắc chính · Có ứng với hào 3
Luận quẻ
Lời bàn
Gieo được Khiêm là gặp quẻ tốt hiếm có, sáu hào không hào nào xấu. Lời quẻ phán hanh, người quân tử có kết cục tốt: việc hỏi đi được đến cuối nếu người xin quẻ đứng thấp hơn tài mình. Lời Tượng dạy bớt chỗ nhiều, bù chỗ ít: chia phần cho đều thì người theo. Cửu Tam có công mà khiêm là chủ quẻ, giữ được đến cuối nên tốt. Lợi nhờ người, lợi việc lâu dài; kỵ kể công. Tóm lại: càng nhún càng được, làm nhiều nói ít thì việc thành.
Với câu hỏi tình duyên
Hỏi duyên được Khiêm: duyên tốt, đi đến cuối. Núi nằm dưới đất là tượng người giỏi mà nhún; hai bên biết nhường nhau thì nhà êm, người ngoài khen. Nam hỏi thì gặp vợ hiền, nết thuận. Kỵ khoe của, khoe tài trước mặt nhà bên kia; lấy lễ mà tới thì thành.
Với câu hỏi công việc, làm ăn
Hỏi công việc được Khiêm: được cấp trên tin, được người dưới phục, nhờ làm nhiều mà không kể công như Cửu Tam. Thăng chức chậm mà chắc; đổi việc thuận nếu đi bằng tiếng tốt có sẵn. Làm ăn, tiền bạc lợi buôn bán nhỏ mà bền, chia lời cho đều thì khách và người làm cùng theo.
Lục Hào · Nạp Giáp
Quẻ Khiêm trong Lục Hào
| Hào | Nạp Giáp | Lục Thân | Thế Ứng |
|---|---|---|---|
| Thượng Lục | Dậu Kim | Huynh Đệ | |
| Lục Ngũ | Hợi Thủy | Tử Tôn | Thế |
| Lục Tứ | Sửu Thổ | Phụ Mẫu | |
| Cửu Tam | Thân Kim | Huynh Đệ | |
| Lục Nhị | Ngọ Hỏa | Quan Quỷ | Ứng |
| Sơ Lục | Thìn Thổ | Phụ Mẫu |
Can chi của hào theo phép Nạp Giáp của Kinh Phòng; Lục Thân tính theo ngũ hành Kim của cung Đoài. Lục Thần không cố định theo quẻ mà khởi theo can ngày gieo, nên chỉ có trong quẻ đã gieo.
Hỏi đáp về quẻ Khiêm
Quẻ Địa Sơn Khiêm là quẻ số mấy?
Quẻ Địa Sơn Khiêm tốt hay xấu?
Quẻ Địa Sơn Khiêm có hào động thì biến thành quẻ gì?
Quẻ liên quan
Bài viết liên quan
Tất cả bài Kinh Dịch- Gieo quẻ Kinh Dịch: hướng dẫn đầy đủ từ đặt câu hỏi đến đọc quẻToàn bộ quy trình gieo quẻ Kinh Dịch trong một bài: chuẩn bị câu hỏi, gieo sáu hào, lập quẻ chủ và quẻ biến, đọc lời kinh và bảng Lục Hào, kèm một ví dụ đi từ đầu đến cuối.Cập nhật
- Gieo quẻ hỏi công việc và tài lộc: chọn Dụng Thần và đọc quẻ thế nào?Hỏi chuyện xin việc, thăng chức hay thu nhập cần nhìn vào những hào khác nhau. Cách chọn Dụng Thần, các vai phụ trong quẻ và một ví dụ quẻ Thăng đọc cho hai câu hỏi.Cập nhật
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn Chu Dịch, bản thông hành. Âm Hán Việt, bản dịch và lời bàn do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn, theo Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hi.