Quẻ Thiên Trạch Lý
Thượng quái Càn (Thiên) · Hạ quái Đoài (Trạch)
Thoán từ
Lời quẻ
履虎尾，不咥人，亨。
Lý hổ vĩ, bất điệt nhân, hanh.
Lý: Giẫm lên đuôi hổ mà hổ không cắn người, hanh thông.
Đại tượng
上天下澤，履；君子以辯上下，定民志。
Thượng thiên hạ trạch, Lý; quân tử dĩ biện thượng hạ, định dân chí.
Trên là trời, dưới là đầm, ấy là Lý; người quân tử theo đó mà phân biệt trên dưới, làm cho lòng dân được yên định.
Hào từ
Sáu hào của quẻ
Đọc từ dưới lên: hào 1 là khởi đầu, hào 6 là giai đoạn cuối của tình thế.
- Hào 1 (Sơ)
初九：素履，往无咎。
Sơ Cửu: Bước đi mộc mạc theo nếp giản dị; đi tới không có lỗi.
Bước đầu tiên giản dị, không màu mè, làm theo lòng mình. Theo lời hào, giữ sự mộc mạc và chân thật trong cách ứng xử lúc mới khởi đầu là điều không có lỗi; chưa cần phô trương hay cầu cạnh.
- Hào 2
九二：履道坦坦，幽人貞吉。
Cửu Nhị: Đi trên con đường bằng phẳng thênh thang; người ẩn dật giữ điều chính thì tốt.
Con đường phía trước bằng phẳng, nhưng lời hào dành phần tốt cho người giữ lòng tĩnh lặng, không bon chen. Nên cân nhắc đi theo lối trung dung, giữ sự điềm đạm thay vì chạy theo danh lợi.
- Hào 3
六三：眇能視，跛能履，履虎尾，咥人，凶。武人為于大君。
Lục Tam: Mắt chột mà tưởng nhìn rõ, chân khiễng mà tưởng đi được; giẫm lên đuôi hổ, bị hổ cắn, xấu. Như kẻ vũ phu mà đòi làm việc của bậc quân vương.
Hào âm ở vị trí dương, tài non mà chí lớn, như người chột tưởng mình thấy rõ. Hào này cảnh báo sự tự tin quá mức, nhận việc vượt khả năng; bước liều như vậy dễ dẫn tới tổn thương.
- Hào 4
九四：履虎尾，愬愬終吉。
Cửu Tứ: Giẫm lên đuôi hổ, nơm nớp lo sợ, sau cùng tốt.
Cũng giẫm lên đuôi hổ, nhưng lần này với sự nơm nớp, cẩn trọng. Quẻ gợi ý khi đứng gần nguy hiểm hay người có quyền uy, thái độ dè dặt và biết sợ đúng lúc giúp mọi việc cuối cùng được yên.
- Hào 5
九五：夬履，貞厲。
Cửu Ngũ: Bước đi quyết đoán, dù chính đáng vẫn có điều nguy.
Ở ngôi cao, cương quyết và dứt khoát. Lời hào nhắc: sự quyết đoán dù xuất phát từ lẽ phải vẫn tiềm ẩn nguy cơ nếu thiếu lắng nghe. Nên cân nhắc giữ sự tỉnh táo, tránh quá tự tin vào quyền hạn.
- Hào 6 (Thượng)
上九：視履考祥，其旋元吉。
Thượng Cửu: Nhìn lại những bước đã đi, xét điềm lành dữ; nếu trước sau vẹn toàn thì rất tốt.
Đến cuối chặng đường, hãy nhìn lại từng bước mình đã đi để rút ra bài học. Theo lời hào, nếu trước sau đều trọn vẹn, không có gì khiếm khuyết, thì đó là điều rất tốt đẹp.
Góc nhìn
Gợi ý suy ngẫm
Lý hỏi bạn về cách mình bước đi trong một hoàn cảnh nhạy cảm, có thể là làm việc gần người có quyền lực hoặc xử lý chuyện dễ gây va chạm. Quẻ gợi ý lễ độ, khiêm tốn và biết rõ vị trí của mình là tấm áo giáp tốt nhất. Hãy tự hỏi: mình có đang đánh giá quá cao khả năng của bản thân? Theo lời hào ba, tự tin sai chỗ dễ dẫn tới tổn thương. Nên cân nhắc từng bước, và thỉnh thoảng nhìn lại con đường đã đi.
Với câu hỏi tình duyên
Trong tình cảm, Lý nhắc đến sự tôn trọng và cách cư xử có chừng mực. Có thể một bên đang ở thế mạnh hơn, hoặc mối quan hệ có những điểm nhạy cảm. Quẻ gợi ý nhẹ nhàng, lễ độ và chân thành; tránh chạm vào điều người kia e ngại một cách thiếu tế nhị.
Với câu hỏi công việc
Về sự nghiệp, quẻ thường gắn với việc làm cùng cấp trên khó tính hoặc xử lý nhiệm vụ nhiều rủi ro. Nên cân nhắc giữ đúng vai trò, làm việc cẩn thận, giao tiếp khéo léo. Đừng nhận việc vượt quá khả năng chỉ để khẳng định mình; từng bước vững vàng thì an toàn hơn.
Quẻ liên quan
Ý nghĩa của một quẻ rõ nhất khi đặt vào đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ cho câu hỏi của bạnNguyên văn theo bản Chu Dịch thông hành (phạm vi công cộng). Âm Hán Việt, bản dịch và phần suy ngẫm do Ban biên tập Huyền Cơ biên soạn; nội dung mang tính tham khảo văn hóa, không phải lời tiên đoán.