Sách từ đâu ra
Tam Thế Tướng nghĩa là xem tướng ba đời. Sách đề tên Viên Thiên Cương, nhà xem tướng đầu đời Đường mà truyện cũ hay nhắc, nhưng lời đề tên ấy là lệ của sách số, không phải bằng chứng về tác giả. Bản còn lại đến nay là bản đời Minh: bài tựa ký tên Thạc Phong Tản Nhân, viết vào mùa thu năm Gia Tĩnh thứ mười chín (1540), nói người viết đã đọc bản gốc, bổ chỗ thiếu, sửa chỗ sai rồi cho khắc lại. Danh mục sách còn ghi một bản in xếp vào đời Tống mang tên Diễn cầm đẩu số tam thế tướng thư, nên lõi của sách có lẽ cũ hơn bài tựa.
Sách sang Nhật rất sớm. Các kho sách Nhật còn giữ bản khắc thời Khánh Trường (1596–1615), bản khắc lại năm Khoan Vĩnh thứ mười hai (1635) với tên Trùng soạn Tam Thế Tướng, bản năm Vạn Trị thứ hai (1659) và một bản chú giải năm 1667. Ở Nhật, chữ Tam Thế Tướng về sau thành tên gọi chung cho cả một dòng sách xem số theo ngày sinh. Ở Trung Hoa, sách đi tiếp qua bản Tam thế diễn cầm cốt thư của nhà in Kinh Luân Đường đời Thanh và các bản in đá đầu thế kỷ hai mươi.
Huyền Cơ đối chiếu bốn bản: bản Lưu trữ Quốc gia Nhật, bản Kyoto, bản Trùng soạn và bản Thanh. Chỗ một bản đứng riêng mà ba bản kia giống nhau thì theo cách đọc chung; chữ khắc nhầm hiển nhiên thì sửa theo bản in đúng.
Sách gồm những phần nào
- Mười hai mục tháng sinh: mỗi mục ghi tháng thụ thai, đời trước từ đâu đến và mang họ gì, việc lành đã làm, điều còn dang dở, lời về đời này, cách gỡ, và nơi đầu thai đời sau.
- Mười hai mục chi năm: người tuổi ấy là con của vị nào trong Ngũ Đế, giáng thế dưới ngôi sao nào của Bắc Đẩu, kèm vài lời về đời trước và đời này.
- Sáu mươi mục Giáp Tý: mỗi năm can chi một hình bóng và vài nét tính, có câu riêng cho người nữ.
- Mười hai mục giờ sinh: mỗi giờ chia ba phần đầu, giữa, cuối giờ với lời phán và thơ, thêm một bài thơ ngắn chung cho cả giờ.
- Các phần phụ: lộc phần mang theo lúc sinh, bảng hợp hôn, danh sách tháng kỵ, tuổi hạn và tuổi thọ.
Huyền Cơ dùng mục tháng, câu đầu của mục chi năm (sao Bắc Đẩu và vị Đế), hình bóng và câu tính cách của mục Giáp Tý, và bài thơ ngắn của giờ. Phần đầu, giữa, cuối giờ không dùng, vì sách không nói ranh giới của ba phần và nhiều phần mở bằng lời đoán về cha mẹ mà không ai nên nghe. Lộc phần, hợp hôn, tháng kỵ, tuổi hạn, tuổi thọ và nơi đầu thai đời sau cũng không dùng.
Mười hai tháng sinh nói gì
Bảng dưới tóm mỗi mục tháng bằng lời của Huyền Cơ, không chép nguyên văn. Cột cuối là điều sách ghi là còn dang dở; Huyền Cơ đọc nó như món nợ duyên trả được bằng việc lành, không như lỗi của người sinh tháng ấy.
| Tháng sinh | Thụ thai | Nơi sách ghi | Việc lành sách ghi | Điều còn dang dở |
|---|---|---|---|---|
| Giêng | Tư | Chương Châu, vùng cửa biển buôn bán | Dâng lư hương cúng Phật, cứu một người lúc nguy cấp | Sách không ghi |
| Hai | Năm | Lĩnh Nam, đất phương Nam | Làm bậc trưởng giả, bố thí một nghìn quyển kinh | Một việc trái lòng từ ngay trong bữa mở chay |
| Ba | Sáu | Quy Châu, miền biên ải phía bắc | Sách không ghi | Mượn đồ nhà chùa chưa trả, còn nợ một người già |
| Tư | Bảy | Tên châu mờ ở cả bốn bản | Cứu kinh sách của chùa khỏi lửa | Chưa kịp dắt người già qua một cây cầu hiểm |
| Năm | Tám | Duy Châu, miền biên viễn phía tây | Cúng một tòa điện Phật, mở một tiệc chay | Làm người tu lỡ việc giữ giới |
| Sáu | Chín | Nước Tư, chưa rõ nơi nào | Sách không ghi | Tiếc không cho gỗ dựng chùa, còn món dầu với nhà chùa |
| Bảy | Mười | Hoài Nam, vùng sông nước | Mở một tiệc chay | Một món cúng đã hứa chưa trả |
| Tám | Mười Một | Giang Bắc, phía bắc sông lớn | Cứu một người dưới chân cầu | Một món hứa cúng chùa chưa trả |
| Chín | Chạp | Uyên Châu | Dâng hoa quả cúng Phật, cứu một người lúc nguy cấp | Món dầu đèn với nhà chùa |
| Mười | Giêng | Hoài Nam, vùng sông nước | Sách không ghi | Một nghề nặng nhọc, va chạm với sự sống |
| Mười Một | Hai | Cõi Phật, vùng nhiều chùa | Sách không ghi | Làm người khác lỡ ngày giữ trai giới |
| Chạp | Ba | Nước Bồ Đề, nơi người tu | Sách không ghi | Lời lành mà lòng chưa ngay, làm tắt ngọn đèn trước Phật, còn nợ của người |
Về đời này, mỗi mục cũng có lời. Người tháng Giêng được của trời cho, làm nghề bằng đôi tay thì thuận; người tháng Tư xuân hạ hanh thông, cuối đời khá lên; người tháng Tám phải bôn ba, tự gây dựng thì nên việc. Những lời về hình khắc với người thân được Huyền Cơ đọc thành mối duyên cần vun đắp, không thành mất mát; những lời về con cái khó nuôi, số lần lập gia đình, bệnh tật hay tuổi thọ thì bỏ.
Cách gỡ của chính sách được đọc thành việc lành mà nó tượng trưng. Dâng phướn cho chùa ở tháng Ba là góp công cho nơi thờ tự chung; tặng một con trâu cho nhà khác cày ruộng ở tháng Mười Một là giúp sức cho người khác làm ăn; trả món đã hứa ở tháng Bảy là làm trọn một lời hứa bằng việc công đức. Không cách nào trong số ấy là một lễ phải mua.
Mười hai mục tháng là của chung: mọi người sinh cùng một tháng âm lịch có cùng một mục. Vì vậy phép Tam Thế chỉ là phần đầu; năm sinh, giờ sinh và đời này của từng người làm cho hai người cùng tháng có hai lời khác nhau.
Tháng thụ thai: phép cộng ba
Mỗi mục tháng mở bằng tháng thụ thai, luôn bằng tháng sinh cộng ba: sinh tháng Giêng thì thụ thai tháng Tư, sinh tháng Mười thì thụ thai tháng Giêng, sinh tháng Chạp thì thụ thai tháng Ba. Đó là tháng thứ mười đếm lùi từ tháng sinh, tính cả tháng sinh, cũng là phép thai nguyên của Bát Tự: viết thành can chi thì trụ tháng tiến một can và ba chi, như tháng Giáp Dần cho thai Ất Tỵ.
Các sách mệnh cổ nói gì về tháng ấy? Lý Hư Trung Mệnh Thư đặt thai làm trụ đầu, trước cả tháng, ngày, giờ, và nói thai chủ về cha mẹ, tổ tông. Tinh Học Đại Thành nói thai nguyên chủ những việc trước khi sinh. Tam Mệnh Thông Hội gọi phép cộng ba là phép thông dụng nhưng chê không xét tháng nhuận, đề nghị lùi đúng ba trăm ngày, rồi chính tác giả lại đem những người sinh khi mới mang thai bảy tháng ra để hỏi lại con số ấy. Lời đề yếu của Tứ khố toàn thư cho cuốn này còn nhận xét các thuyết thai nguyên thường không ứng nghiệm.
Không sách nào trong nhóm ấy nối tháng thụ thai với tiền kiếp: với họ, thai là gốc rễ gắn với cha mẹ và tổ tiên. Huyền Cơ đọc tháng thụ thai như cánh cửa giữa hai đời và nói rõ đó là cách đọc của Huyền Cơ; ông bà tổ tiên trong cách đọc ấy luôn là chỗ dựa, không bao giờ là gánh nặng.
Sao Bắc Đẩu của năm sinh
Mục chi năm nói mỗi người giáng thế dưới một trong bảy sao Bắc Đẩu, theo chi của năm sinh. Quy tắc này khớp với kinh Bắc Đẩu bản mệnh diên sinh trong Chính Thống Đạo tạng (1445) và với bảng sáu mươi năm của Lục thập Giáp Tý bản mệnh nguyên thần lịch, nơi năm mươi chín trên sáu mươi năm trùng khớp, năm còn lại là một chữ khắc nhầm.
| Tuổi | Sao Bắc Đẩu | Thứ tự trong chòm |
|---|---|---|
| Tý | Tham Lang | thứ nhất |
| Sửu, Hợi | Cự Môn | thứ hai |
| Dần, Tuất | Lộc Tồn | thứ ba |
| Mão, Dậu | Văn Khúc | thứ tư |
| Thìn, Thân | Liêm Trinh | thứ năm |
| Tỵ, Mùi | Vũ Khúc | thứ sáu |
| Ngọ | Phá Quân | thứ bảy |
Bảy tên sao này trùng tên với các sao trong lá số Tử Vi, nhưng ở đây là sao bản mệnh của năm sinh theo tín ngưỡng Đạo giáo, không phải sao được an trong lá số. Năm dùng để tra là năm âm lịch, đổi ở Tết. Mục chi năm còn nói người tuổi ấy là con của vị nào trong Ngũ Đế (Thanh, Xích, Hoàng, Bạch, Hắc Đế): phần lớn theo ngũ hành của chi, vài tuổi như Sửu, Thìn, Tỵ, Tuất thì khác, và tuổi Ngọ không ghi vị nào.
Hình bóng năm sinh và bài thơ giờ
Sáu mươi mục Giáp Tý cho mỗi năm can chi một hình bóng: năm Giáp Tý là chuột trên mái nhà, năm Bính Dần là hổ nơi núi rừng, năm Canh Ngọ là ngựa trong nhà, rồi vài nét tính như ham học, nhanh miệng, thẳng tính, khéo tay. Nhiều hình bóng trùng với bảng hình tượng con giáp mà người Việt quen đọc, có chỗ khác. Huyền Cơ dùng hình bóng và câu tính cách, bỏ những câu về hình khắc với người thân, tai ách thuở nhỏ và con cái. Đủ sáu mươi năm, mỗi năm một dòng, ở bài tiền kiếp theo lục thập hoa giáp.
Mỗi giờ sinh có một bài thơ ngắn chung cho cả giờ. Bài thơ giờ Thìn, chẳng hạn, nói người có lòng rộng, anh em mỗi người dựng một nhà, và khuyên làm việc lành thì phúc lộc tự tìm đến. Lời về giờ sinh trong bài đọc chỉ lấy từ những bài thơ này.
Những chỗ không nên tin
- Các bản vênh nhau. Tháng Ba, ba bản ghi họ Tăng, một bản ghi họ Lưu. Tháng Chín, bản Thanh chép một tiền kiếp khác hẳn ba bản Nhật. Tháng Chạp, ba bản ghi ba họ khác nhau, nên Huyền Cơ không dùng họ cho tháng này.
- Tên đất bên Trung Hoa. Nhiều châu sách ghi nay không xác định được, có chữ mờ ở cả bốn bản. Huyền Cơ chỉ đọc loại đất và không nói tên đất trong bài đọc.
- Lịch nào. Sách không nói tháng âm lịch hay tháng tiết khí, cũng không nói tháng nhuận. Huyền Cơ chọn tháng âm lịch và đọc tháng nhuận như tháng chính cùng số; cách đổi và ví dụ ở bài xem tiền kiếp theo ngày tháng năm sinh.
- Những dòng phán nặng. Tuổi hạn, tuổi thọ, bệnh tật, số lần lập gia đình, con cái khó nuôi: các dòng ấy không có gì để kiểm, và đem nói với một người thật chỉ gây sợ.
- Đây là sách số, không phải kinh. Sách lấy việc cúng chùa làm thước đo của phúc, còn giáo lý đặt phúc vào cách sống với người. Vì thế Huyền Cơ đọc sách này cạnh kinh nghiệp báo; xem bài nghiệp duyên là gì và nhân quả ba đời.
- Sách không dùng lá số. Cũng không sách Tử Vi hay Bát Tự cổ nào đọc lá số thành chuyện kiếp trước. Bài ca cân xương gán cho Viên Thiên Cương hay được in chung với sách số, nhưng Huyền Cơ chưa tìm được bản in nào trước năm 1900 nên không dùng.
Huyền Cơ dùng sách này thế nào
Bài đọc Tiền kiếp lấy từ Tam Thế Tướng loại đất của đời trước, họ sách ghi khi các bản thống nhất, việc lành và món nợ duyên, tháng thụ thai, sao Bắc Đẩu giáng thế, hình bóng năm sinh và lời thơ giờ sinh, rồi nối đời ấy với đời này theo giáo lý nghiệp báo. Muốn đọc mục tháng, năm và giờ của chính mình đã được nối thành một trang, có thể xem tiền kiếp theo ngày giờ sinh; chương Kiếp trước không mất phí. Tiền kiếp, luân hồi và ba đời nói chung ở bài tiền kiếp là gì.