Mục sáu mươi năm trong Tam Thế Tướng
Tam Thế Tướng, sách xem ba đời đề tên Viên Thiên Cương, bản còn lại có bài tựa 1540, dành một mục cho sáu mươi năm của vòng Giáp Tý, tức lục thập hoa giáp: mỗi năm can chi một hình ảnh, như chuột trên mái nhà cho năm Giáp Tý, vài nét tính của người sinh năm ấy, có khi một câu riêng cho người nữ, rồi lời về đường đời và gia đạo.
Chính mục năm không kể đời trước ở đâu, đã làm gì; những nét ấy nằm ở mục tháng sinh âm lịch, còn mục chi năm cho ngôi sao Bắc Đẩu người ấy giáng thế. Các mục ấy ở bài Tam Thế Tướng.
Ở Việt Nam, dòng sách này quen với tên Diễn cầm tam thế; thư mục Thư viện Quốc gia Pháp còn ghi hai sách quốc ngữ, Tiền định và tam thế diễn cầm (Nam Định, 1937) và Tam thế diễn cầm, Vũ Đăng dịch (Hà Nội, 1940). Chữ diễn cầm vốn chỉ phép xem theo hai mươi tám tú, mỗi tú ứng một con vật, như trong Diễn Cầm Thông Toản. Bảng dưới không chép từ sách tiếng Việt nào: Huyền Cơ đọc bản chữ Hán, đối chiếu bản Nhật với bản Thanh, rồi tóm bằng lời mình.
Tìm năm can chi của mình
Năm can chi đổi ở Tết, không ở ngày 1/1: sinh ngày 20/01/1985 vẫn là năm Giáp Tý, vì Tết Ất Sửu năm ấy là ngày 21/01/1985. Bát Tự đổi năm ở Lập xuân, quanh ngày 4/2, nên có người mang hai năm can chi ở hai phép; bài này theo Tết. Lịch Việt tính theo giờ Hà Nội nên có năm lệch hẳn lịch Trung Hoa: Tết 1985 ở Việt Nam là ngày 21/01, ở Trung Hoa là ngày 20/02; Huyền Cơ theo lịch Việt Nam, như ghi ở Phương pháp tính toán. Cột năm dương lịch ghi năm bắt đầu từ Tết; ai sinh trước Tết của năm ấy thuộc năm can chi liền trước.
Bảng sáu mươi năm
Bảng tóm bằng lời của Huyền Cơ, theo bản tựa 1540 in lại ở Nhật. "Nữ" là câu sách dành cho người nữ, chỉ giữ phần về nết người; các câu về gia đạo, con cái, tiền của và tuổi thọ không đưa vào. Sao Bắc Đẩu theo chi của năm, như mục chi năm và kinh Bắc Đẩu bản mệnh.
| Năm can chi | Năm dương lịch | Hình ảnh của năm | Nét tính cách | Sao Bắc Đẩu |
|---|---|---|---|---|
| Giáp Tý | 1924, 1984, 2044 | Chuột trên mái nhà | Ham học, lanh lợi, sáng dạ, hiền lành; nóng nảy, việc hay đầu voi đuôi chuột. | Tham Lang |
| Ất Sửu | 1925, 1985, 2045 | Trâu trong biển | Thích vui, giao du, gặp việc thì chịu học; hay theo các nghề, các thuật. Nữ: hiền, giỏi mà nóng tính. | Cự Môn |
| Bính Dần | 1926, 1986, 2046 | Hổ nơi núi rừng | Nhanh nhảu, ngay thẳng, tay chân không ngơi; học nhiều mà thành ít. Nữ: hiền lành, hiểu chuyện, sáng dạ. | Lộc Tồn |
| Đinh Mão | 1927, 1987, 2047 | Thỏ đủ áo cơm | Khéo tay, sáng dạ, bận rộn không ngơi; việc hay bỏ dở. Nữ: ưa yên tĩnh. | Văn Khúc |
| Mậu Thìn | 1928, 1988, 2048 | Rồng giữa trong và đục | Ưa vui, nhẹ nhàng, không theo số đông. Nữ: ôn hòa, thông đạt, nói thẳng mà không để bụng. | Liêm Trinh |
| Kỷ Tỵ | 1929, 1989, 2049 | Rắn có phúc khí | Nhanh nhẹn, sáng dạ. Nữ: hiền lành. | Vũ Khúc |
| Canh Ngọ | 1930, 1990, 2050 | Ngựa trong nhà | Nhanh miệng, thẳng tính. Nữ: thanh tú. | Phá Quân |
| Tân Mùi | 1931, 1991, 2051 | Dê đủ áo cơm | Rộng lượng, có chí. Nữ: giỏi lo việc nhà, nết na. | Vũ Khúc |
| Nhâm Thân | 1932, 1992, 2052 | Khỉ thanh tú | Khéo léo, sáng dạ, nhiều mưu tính, ưa vui. Nữ: giỏi thu vén việc nhà. | Liêm Trinh |
| Quý Dậu | 1933, 1993, 2053 | Gà đậu nghỉ | Nhanh miệng, thẳng thắn, công bằng, có gì nói nấy. Nữ: biết giữ nhà, gây dựng. | Văn Khúc |
| Giáp Tuất | 1934, 1994, 2054 | Chó giữ mình | Nhanh miệng; ngoài nhàn mà trong không nhàn. | Lộc Tồn |
| Ất Hợi | 1935, 1995, 2055 | Lợn qua lại | Nhanh nhẹn, công tâm. | Cự Môn |
| Bính Tý | 1936, 1996, 2056 | Chuột trong ruộng | Gan dạ, nóng nảy, mưu sâu, kín việc. Nữ: lanh lợi. | Tham Lang |
| Đinh Sửu | 1937, 1997, 2057 | Trâu trong hồ | Một đời êm hòa. Nữ: hiền lành. | Cự Môn |
| Mậu Dần | 1938, 1998, 2058 | Hổ qua lại | Mạnh mẽ, quyết liệt, mau thương mau ghét. Nữ: sáng dạ, lanh lợi. | Lộc Tồn |
| Kỷ Mão | 1939, 1999, 2059 | Thỏ gặp trâu | Sách không ghi nét tính. Nữ: êm hòa. | Văn Khúc |
| Canh Thìn | 1940, 2000, 2060 | Rồng tính giận | Hiếu thắng, ưa vui, chịu dãi dầu. Nữ: tằn tiện, hay lo nghĩ. | Liêm Trinh |
| Tân Tỵ | 1941, 2001, 2061 | Rắn ẩn mùa đông | Nhiều mưu tính, biến báo, khí phách hơn người. | Vũ Khúc |
| Nhâm Ngọ | 1942, 2002, 2062 | Ngựa trong quân | Tằn tiện, ôn hòa mà hiếu thắng. Nữ: hiền, giỏi, biết giữ của. | Phá Quân |
| Quý Mùi | 1943, 2003, 2063 | Dê trong bầy | Nhanh miệng, thẳng tính, sẵn lòng giúp người. Nữ: hiền lành, thanh cao. | Vũ Khúc |
| Giáp Thân | 1944, 2004, 2064 | Khỉ chuyền cây | Dịu dàng, không theo số đông. Nữ: giỏi thu vén, nết na, có tài. | Liêm Trinh |
| Ất Dậu | 1945, 2005, 2065 | Gà gáy trưa | Nhanh miệng, thẳng tính, khí phách cao. Nữ: biết giữ của. | Văn Khúc |
| Bính Tuất | 1946, 2006, 2066 | Chó tự ngủ | Tự gây dựng cơ nghiệp. | Lộc Tồn |
| Đinh Hợi | 1947, 2007, 2067 | Lợn qua núi | Khéo léo, sáng dạ, tự gây dựng; hợp làm việc thiện. | Cự Môn |
| Mậu Tý | 1948, 2008, 2068 | Chuột trong kho | Giỏi tính toán, sáng dạ, hiểu thấu, văn võ đều toàn. Nữ: hiền lành. | Tham Lang |
| Kỷ Sửu | 1949, 2009, 2069 | Trâu bên ao | Nhanh miệng, thẳng tính, có tài, hiểu rộng. Nữ: lanh lợi. | Cự Môn |
| Canh Dần | 1950, 2010, 2070 | Hổ "xuất tướng" | Nóng nảy, nói thẳng mà không để bụng, rộng lượng nhưng hay đổi ý. Nữ: khéo thu vén. | Lộc Tồn |
| Tân Mão | 1951, 2011, 2071 | Thỏ ngắm trăng | Nhanh miệng, thẳng tính, có chí; ngoài nhàn mà trong không nhàn. Nữ: giỏi thu vén. | Văn Khúc |
| Nhâm Thìn | 1952, 2012, 2072 | Rồng làm mưa | Chăm chỉ, làm không nghỉ. Nữ: thanh tú. | Liêm Trinh |
| Quý Tỵ | 1953, 2013, 2073 | Rắn trong rừng | Nhanh nhẹn, sáng dạ. Nữ: hiền lành. | Vũ Khúc |
| Giáp Ngọ | 1954, 2014, 2074 | Ngựa trong mây | Hòa nhã, nhẹ nhàng, ưa vui, thông đạt, giỏi kết bạn. Nữ: nhanh miệng, hiền và giỏi. | Phá Quân |
| Ất Mùi | 1955, 2015, 2075 | Dê được kính trọng | Diện mạo ngay ngắn, sống thanh liêm. | Vũ Khúc |
| Bính Thân | 1956, 2016, 2076 | Khỉ lên núi | Hợp buôn bán. | Liêm Trinh |
| Đinh Dậu | 1957, 2017, 2077 | Gà đứng một mình | Ưa vui, thích gieo ân tình. Nữ: thanh tú. | Văn Khúc |
| Mậu Tuất | 1958, 2018, 2078 | Chó vào núi | Ôn hòa, tự gây dựng; hợp làm thầy, làm nghề thuật. | Lộc Tồn |
| Kỷ Hợi | 1959, 2019, 2079 | Lợn do đạo sĩ nuôi | Khéo tính, lanh lợi. Nữ: giỏi thu vén. | Cự Môn |
| Canh Tý | 1900, 1960, 2020 | Chuột trên xà nhà | Khéo lo việc nhà, thông đạt. Nữ: giỏi thu vén. | Tham Lang |
| Tân Sửu | 1901, 1961, 2021 | Trâu trên đường | Ôn hòa. Nữ: vui vẻ. | Cự Môn |
| Nhâm Dần | 1902, 1962, 2022 | Hổ qua rừng | Thẳng tính, nhanh miệng, có gì nói nấy. | Lộc Tồn |
| Quý Mão | 1903, 1963, 2023 | Thỏ "xuất tướng" | Sách không ghi nét tính. Nữ: giỏi thu vén. | Văn Khúc |
| Giáp Thìn | 1904, 1964, 2024 | Rồng đắc đạo | Hòa nhã, hiên ngang, giữ lòng ngay thẳng. Nữ: thanh tú, hiền và giỏi. | Liêm Trinh |
| Ất Tỵ | 1905, 1965, 2025 | Rắn ra hang | Đoan chính, ưa vui. | Vũ Khúc |
| Bính Ngọ | 1906, 1966, 2026 | Ngựa trên đường | Ngoài thanh nhàn mà trong lòng không yên; hợp nghề tay, buôn bán. Nữ: đoan chính, khéo lo việc nhà. | Phá Quân |
| Đinh Mùi | 1907, 1967, 2027 | Dê lạc bạn | Nửa vui nửa lo, ăn nói giỏi. | Vũ Khúc |
| Mậu Thân | 1908, 1968, 2028 | Khỉ trên gò cát | Nóng vội, hay thay đổi, chịu khó. Nữ: hiền lành, hiểu chuyện, khéo kim chỉ. | Liêm Trinh |
| Kỷ Dậu | 1909, 1969, 2029 | Gà báo sáng | Sáng dạ, việc gì cũng hiểu. Nữ: nhiều mưu tính, biến báo. | Văn Khúc |
| Canh Tuất | 1910, 1970, 2030 | Chó ở chùa quán | Vui vẻ, làm việc có tính toán. Nữ: lòng sáng suốt. | Lộc Tồn |
| Tân Hợi | 1911, 1971, 2031 | Lợn trong chuồng | Không dây vào chuyện vặt, việc gì cũng tự lo liệu. | Cự Môn |
| Nhâm Tý | 1912, 1972, 2032 | Chuột trên núi | Ngoài nhàn mà trong lo, vui buồn xen kẽ, tự lo liệu. Nữ: hiền và giỏi. | Tham Lang |
| Quý Sửu | 1913, 1973, 2033 | Trâu trong chuồng | Không dính vào chuyện vặt. Nữ: hiền và giỏi. | Cự Môn |
| Giáp Dần | 1914, 1974, 2034 | Hổ đứng yên | Sách không ghi nét tính. | Lộc Tồn |
| Ất Mão | 1915, 1975, 2035 | Thỏ đắc đạo | Có chí, khéo mưu tính. | Văn Khúc |
| Bính Thìn | 1916, 1976, 2036 | Rồng lên trời | Sáng dạ, nhanh nhẹn, vui vẻ, quý bạn bè. Nữ: hiền và giỏi. | Liêm Trinh |
| Đinh Tỵ | 1917, 1977, 2037 | Rắn trong hang | Cứng rắn, không chiều lòng người. Nữ: hiền lành. | Vũ Khúc |
| Mậu Ngọ | 1918, 1978, 2038 | Ngựa trong chuồng | Hiền hòa, có chí, có mưu. | Phá Quân |
| Kỷ Mùi | 1919, 1979, 2039 | Dê vào núi | Nhanh miệng. | Vũ Khúc |
| Canh Thân | 1920, 1980, 2040 | Khỉ trên cây trái | Tay chân không ngơi, sống thanh cao. | Liêm Trinh |
| Tân Dậu | 1921, 1981, 2041 | Gà trong lồng | Nhanh nhẹn, phấn chấn, ăn nói giỏi. Nữ: hiền, biết làm ra của. | Văn Khúc |
| Nhâm Tuất | 1922, 1982, 2042 | Chó nhà người | Hợp làm việc thiện, không lúc nào ngơi. Nữ: khéo léo, hiền lành. | Lộc Tồn |
| Quý Hợi | 1923, 1983, 2043 | Lợn nơi núi rừng | Cứng rắn, không chiều lòng người. | Cự Môn |
Đọc bảng thế nào
- Hình ảnh là biểu tượng, không phải số phận. Mọi người sinh cùng một năm can chi có chung một hình ảnh, nên đó là nét của năm, không phải lời phán riêng cho ai.
- Các bản có chỗ khác nhau. Bản Thanh chép năm Kỷ Sửu là trâu trong chuồng, năm Mậu Thân là khỉ đứng một mình; hình ảnh "xuất tướng" của Canh Dần và Quý Mão chưa rõ nghĩa.
- Có năm sách không ghi nét tính: Giáp Dần, Quý Mão và phần cho người nam của Kỷ Mão.
- Lời về khí chất không phải lời chê. Nóng nảy hay cứng rắn là nét người xưa ghi để biết mình mà sửa.
Xem trọn theo ngày giờ sinh
Hình ảnh của năm chỉ là một phần nhỏ của phép Tam Thế. Bài đọc Tiền kiếp của Huyền Cơ đặt nó cạnh tháng sinh âm lịch, tháng thụ thai, sao Bắc Đẩu và thơ giờ sinh, rồi nối đời trước với đời này theo giáo lý nghiệp báo; chương đầu đọc không mất phí ở trang xem tiền kiếp theo ngày giờ sinh. Đọc thêm: xem tiền kiếp theo ngày tháng năm sinh, có nên xem tiền kiếp không.